ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٤١٦ - فصل در اخلاص

آن را و حكمت را در دل او ثابت مى‌سازد و زبان او را به حكمت گويا مى‌كند[١].

و حضرت‌]m .a ٦٩[ امام جعفر صادق ٧ در آيه‌ «لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا»[٢]* فرمودند: مراد آن نيست كه امتحان شما مى‌كند كه كدام عمل بيشتر كرده‌ايد، بلكه مراد آن است كه كدام درست‌تر[٣] كرده‌ايد. و درستى عمل از خدا ترسيدن است و نيّت صادق داشتن.

بعد از آن فرمودند: بر عمل باقى ماندن تا خالص باشد دشوارتر است از عمل. و عمل خالص آن است كه نخواسته باشى كه كسى مدح تو را بكند مگر خداى عزّ وجلّ.

و نيّت بهتر است از عمل، آگاه باش كه نيّت عمل است. بعد از آن اين آيه را تلاوت نمودند: «قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى‌ شاكِلَتِهِ»[٤] و فرمودند: يعنى‌[٥] هر كسى عمل بر نيّت خود مى‌كند[٦].

و طريق تحصيل اخلاص شكستن حَظهاى نفس و قطع طمع از دنيا نمودن است و مجرّد شدن از براى آخرت به حيثيّتى كه اين حالت بر قلب غالب شود. و بسيار عملها مى‌باشد كه آدمى خود را در آن به تعب مى‌اندازد و گمان مى‌كند كه خالص است از براى خدا، امّا در اين گمان فريفته شده از براى آنكه وجه آفت در آن را نمى‌داند، چنانچه از بعضى عُبّاد حكايت شده كه گفت: نماز سى سال را قضا كردم كه در مسجد به جماعت در صف اوّل گزارده بودم، از براى آنكه روزى از راه عذرى دير به‌[٧] مسجد آمدم و در صف دوم نماز گزاردم و مرا خجالتى از مردم رو داد كه مرا در صف دوم ديدند، پس دانستم كه ديدن مردم مرا[٨] در صف اوّل موجب خوشنودى من بود و استراحت قلب من از اين بود ومن شعور به اين نداشتم!

[١] - الكافي ٢: ١٦ ح ٦.

[٢] - هود: ٧، ملك: ٢.

[٣] - درست‌تر/a دوست‌تر!

[٤] - اسراء: ٨٤.

[٥] -s a - يعنى.

[٦] - الكافي ٢: ١٦ ح ٤.

[٧] -a s - به.

[٨] -m - مرا.