ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٥٧ - فصل در اينكه محبت بعد از معرفت و ادراك حاصل مىشود

خود نمى‌باشد و معرفت به هيچ چيز قوى‌تر از معرفت به خود نمى‌باشد. و از براى اين است كه معرفت به نفس كليد معرفت پروردگار است و[١] وجود هر كسى فرع وجود خداوندگار[٢] و سايه اوست، پس محبّت نفس به محبّت خدا برمى‌گردد اگرچه صاحب محبّت شعور به اين‌[٣] نداشته باشد.

و[٤] امّا محبّت غير از براى حُسن و جمال و يا از براى نزديكى او به خدا و كمال آن‌[٥] از آن جهت مى‌باشد كه جمال‌[٦] نظر به ذات محبوب است خواه جمال ظاهر صورت و خواه جمال‌[٧] باطن معنا باشد و هم‌چنين كمال. و خدا نظر به ذات جميل و كامل است و هر صاحب ملاحتى حُسن او از جمال خداى عزّ وجلّ است و هر كاملى كمالش فرع كمال خداست، پس هيچ كس غير[٨] خدا را دوست نمى‌دارد. امّا اين محبّت پنهان است در تحت روهاى محبوبان و در زير پرده سببها.

و هم‌چنين سخن در محبّت غير از براى احسان زيرا كه احسان نيز نظر به ذات محبوب است خواه سرايت به صاحب محبّت كند يا نكند. و هيچ احسانى نمى‌باشد مگر از جانب خدا و هيچ احسان كننده‌اى به غير خدا نمى‌باشد؛ چرا كه خالق احسان و صاحبان احسان است و سببها و باعثها را او سبب و باعث گردانيده و هركه احسانى مى‌كند آن كس حسنه‌اى از حسنات قدرت و حسن فعال‌[٩] اوست، و قطره‌اى از درياى كمال و افضال اوست.

و امّا محبّت غير از براى جنسيّت‌[١٠] از براى آن مى‌باشد كه جنس به جنس ميل‌

[١] -s - و.

[٢] -a + است.

[٣] - اين/a آن.

[٤] -a s - و.

[٥] - آن/s a او.

[٦] - جمال/s كمال.

[٧] -s - ظاهر صورت و خواه جمال.

[٨] -s a + از.

[٩] - فعال/a افعال.

[١٠] - جنسيّت/a جنسى است!