ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٣٤١ - فصل در اسباب بدى خاتمه

اگر اتّفاق افتد كه در وقت خطور اين خاطر روح او از تن مفارقت كند پيش از آنكه توبه كند و رجوع كند به اصل ايمان پس ختم عاقبتِ او به بدى شده خواهد بود و روح او در حالت شرك مفارقت نموده خواهد بود.

خداى عزّ وجلّ فرموده: «وَ بَدا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ ما لَمْ‌]m .b ٨٧[ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ»[١] يعنى ظاهر شد از براى ايشان از جانب خدا چيزى كه گمان نداشتند.

و نيز فرموده: «هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا* الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً»[٢] يعنى آگاه كنيم شما را به جمعى كه زيانكارترين مردمند؟

آنهايى كه سعى ايشان در زندگى دنيا ضايع شده و ايشان گمان مى‌برند كه خوب مى‌كنند.

و جماعت ابلهان از اين خطر بركنارند. و مراد از ابلهان گروهيند كه ايمان به خدا و رسول خدا و روز آخرت آورده‌اند ايمان مجملى. و از براى اين‌[٣] است كه وارد شده:

بيشتر اهل بهشت ابلهانند[٤].

و در اخبار منع از بحث و نظر و خوض در علم كلام وارد شده‌[٥] و وارد شده كه اكتفا به ظاهر شرع بايد نمود[٦] با اعتقاد[٧] آنكه خداى عزّ وجلّ شريكى ندارد. و سبب در منع آن است كه خطر بحث از صفات عظيم است و عَقبه‌هاى او بسيار دشوار است و راه‌هاى آن ناهموار و عقلها از رسيدن به عظمت خدا قاصر. و عقلها به سبب آنكه مفطور به‌[٨] آن شده‌اند از محبّت دنيا محجوبند از آنكه به نور يقين مهتدى شوند. و

[١] - زمر: ٤٧.

[٢] - كهف: ١٠٣ و ١٠٤.

[٣] - اين/s آن.

[٤] - عوالي اللئالي ١: ٧١ ح ١٣١. مجمع الزوائد ٨: ٧٩.

[٥] - از براى نمونه: الكافي ١: ٩٢ باب النهي عن الكلام في الكيفيّة.

[٦] - نمود/s a كرد.

[٧] -s - اعتقاد.

[٨] - به/s a بر.