ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ٢٩ - فصل علم بر دو قسم است

فرمودند تا آنكه گفتند:- لباس خواهشهاى دنيوى را از بر خود افكنده و از همه غمها خود را خالى ساخته، به يك غم كه غم خداوند باشد درساخته و از صفت نادانى و همراهى هواپرستان بيرون آمده و درهاى هدايت را بر روى دل گشوده و درهاى هلاك را بر خود بسته، راه حقّ را ديده و پيموده و مواضع نورانى آن راه را شناخته و مَحلهاى ظلمانى آن را طى نموده و به بهترين دست‌آويزى و محكم‌ترين رشته‌اى متمسّك شده و يقين او در وضوح مثل روشنى آفتاب گرديده‌[١].

و نيز آن حضرت در حديثى ديگر در وصف اين بنده فرمودند كه: دل خود را زنده ساخته و نفس خود را ميرانيده تا آنكه‌[٢] آنچه در نظرش بزرگ بود حقير شده و دشوارى‌ها آسان گشته‌[٣] و ظاهر شده از براى او چراغى پرنور كه به آن راه حقّ را ديده و پيموده و از جميع درها به درگاه سلامت و منزل اقامت رسيده و از رهگذر آرميدگى بدن در آرامگاه امن و راحت ثابت قدم شده. و آنچه گفتيم به سبب آن است كه هميشه دل خود را كار فرموده و خداى تعالى‌ را خوشنود ساخته‌[٤].

و در خبرى ديگر فرمودند كه: وارد و آگاه شده‌ام بر علم پنهانى كه اگر اظهار كنم او را مضطرب خواهيد شد]m .b ٤[ مانند اضطراب‌[٥] رشته‌هاى دلو در[٦] چاه‌هاى بسيار[٧] دور[٨].

و نيز فرمودند كه: فراگرفته‌ام از رسول خدا ٦ هزار در از[٩] درهاى علم كه از هر درى هزار در از براى من گشوده شده‌[١٠].

[١] - نهج البلاغة ١: ١٥١ خطبه ٨٧.

[٢] - آنكه/a s اينكه.

[٣] - گشته/m شده.

[٤] - نهج البلاغة ٢: ٢٠٤ كلام ٢٢٠.

[٥] -a + به.

[٦] - در/a بر.

[٧] - بسيار/s بسيارى.

[٨] - نهج البلاغة ١: ٤١ ضمن خطبه ٥. كشف الغمّة ١: ٧٥.

[٩] -a - در از.

[١٠] - الفضائل ابن شاذان: ١٠٢. الروضة ابن شاذان: ٣٩. و نگر: كتاب سليم بن قيس: ٤٣٥.