ترجمة الحقائق فيض كاشانى - كاشانى، محمد بن شاه مرتضي - الصفحة ١٠٦ - فصل در نتايج اطاعت از شهوت و غضب

مجموع را در تحت فرمان خود درآورد. و هرگاه آنچه گفتيم بجاى آورد[١] و قدرت بر آن داشته باشد كارها در حدّ وسط و عدالت در مملكت بدن پيدا مى‌شود و مجموع اينها بر راه راست خواهند رفت. و اگر عاجز باشد از غالب شدن بر آنها، آنها غالب مى‌شوند بر عقل و او را در خدمت خود مى‌دارند. و هميشه مشغول استنباط حيله‌ها و فكرهاى دقيق مى‌شود تا خوك را سير گرداند و سگ را راضى سازد[٢]، پس عَلَى الدَّوام در عبادت سگ يا خوك خواهد بود. و حال اكثر مردم اين است مادام‌[٣] كه بيشتر همّت ايشان مصروفِ بطن و فرج و مجادله با دشمنان باشد.

فصل [در نتايج اطاعت از شهوت و غضب‌]

امّا آنچه از اطاعت خوكِ شهوت صادر مى‌شود حالت بى‌حيايى است و ناپاكى و اسراف و بخل و ريا و پرده‌درى و بى‌پروايى و فساد[٤] و حرص و طمع بسيار و به زبان اظهار دوستى كه در دل اثرى از آن نباشد و حسد و سرزنش و غير اينها.

و آنچه از اطاعت سگِ غضب در دل منتشر مى‌شود حالت جلادت و ارتكاب امور خسيسه و طلب علوّ و لاف زدن و طَيش كردن و تكبّر نمودن و به خود باليدن و شوخى با[٥] مردم كردن و افتخار نمودن و مردم را خوار داشتن و حقير شمردن و بدخواه بودن و رغبت به ستم داشتن و غير اينها[٦].

و[٧] آنچه از اطاعت شيطان به سبب اطاعت شهوت وغضب حاصل مى‌شود[٨] حالت مكر و فريب و حيله‌ورى و بى‌تدبيرى و روباه بازى و چيزها را مشتبه ساختن و اظهار

[١] - آورد/a آورده.

[٢] - سازد/a گرداند.

[٣] - مادام/s a مادامى.

[٤] - فساد/a افساد.

[٥] - با/m به.

[٦] -a s - اينها.

[٧] -a - و.

[٨] - مى‌شود/a شود.