بین او و علاءالدوله سمنانی در مسائل نظری عرفان که وسیله محیی‌الدین طرح‌ شده است مباحثات و مشاجراتی بوده است . وی در سال ٧٣٥ درگذشته است .
ج - خواجه حافظ شیرازی . حافظ علی‌رغم شهرت جهانیش تاریخ زندگیش‌ چندان روشن نیست . قدر مسلم اینست که مردی عالم و عارف و حافظ و مفسر قرآن کریم بوده است . خود مکرر به این معنی اشاره کرده است :

ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ

به قرآنی که اندر سینه داری

عشقت رسد به فریادگر خود بسان حافظ قرآن زبر بخوانی با چهارده‌ روایت

زحافظان جهان کس چوبنده جمع نکرد

لطائف حکمی با نکات قرآنی

با اینکه اینهمه در اشعار خود از پیر طریقت و مرشد سخن گفته است‌ معلوم نیست که مرشد و مربی خود او کی بوده است . اشعار حافظ در اوج‌ عرفان است و کمتر کسی قادر است لطائف عرفانی او را درک کند ، همه‌ عرفائی که بعد او آمده‌اند اعتراف دارند که او مقامات عالیه عرفانی را عملا طی کرده است . برخی از بزرگان بر برخی از بیتهای حافظ شرح نوشته‌اند ، مثلا محقق جلال‌الدین دوانی ، فیلسوف معروف قرن نهم هجری رساله‌ای در شرح‌ این بیت :

پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت

آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد

تألیف کرده است .
حافظ در سال ٧٩١ درگذشته است [١] .
د - شیخ محمود شبستری ، آفریننده منظومه عرفانی بسیار عالی موسوم به " گلشن راز " . این منظومه یکی از کتب عرفانی بسیار عالی به شمار می‌آید و نام سراینده خویشرا جاوید ساخته است شرحهای زیادی بر آن نوشته شده است‌ .

[١] حافظ در حال حاضر محبوبترین چهره شعرای فارسی زبان در ایران است‌ . ماتریالیستهای فرصت طلب سعی کرده‌اند از حافظ نیز چهره‌ای ماتریالیست‌ و لااقل شکاک بسازند و از محبوبیت او در راه اهداف ماتریالیستی خود سودجویند . ما در مقدمه چاپ هشتم " علل گرایش به مادیگری " درباره‌ حافظ نیز مانند " حلاج " از این نظر بحث کرده‌ایم .