خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٥
اگر سخن دکتر معین را بپذیریم ، باید بگوییم زردشت از این نظر اصلاحی نکرده است ، پرستش دیوها در میان آریائیان معمول نبوده تا زردشت نهی کند ولی ظاهرا این ادعا اشتباه است و بر خلاف گفته همه محققان است . از تاکیدات شدیدی که از زردشت در این زمینه نقل شده معلوم میشود که پرستش دیوها معمول بوده است . در کتاب تاریخ جامع ادیان ، تالیف جان ناس ، ترجمه علی اصغر حکمت پس از بحثی درباره تغییراتی که در مفهوم کلمه " اهورا " و کلمه " دیو " در میان هندیها و ایرانیها پیدا شده است ، میگوید : زردشت . . . بالصراحه اعلام فرمود که این دیوها ( معبود مغان و تورانیان ) همه ارواح شریر و زیانکارند که با ارواح نیک و روانهای خیر و نیکوکار در ستیز و آویز میباشند . آنها پدر دروغ و فریبنده نهادهای پاک میباشند و مصدر شر و بدی و زشتکاری اند و آدمیان را از پرستش اهورامزدا باز میدارند . پس عبادت آنها را منع فرمود . جان ناس دعوت زردشت را در مطالب ذیل خلاصه میکند : الف - اعلام بعثت خودش و دعوت مردم به قبول پیامبری او . ب - از آن همه ارواح متعدده ( رایج و معمول در میان مردم آن عصر ) تنها یک روان خوب و نیکو که اهورامزدا بود پذیرفته و او را بالاترین و بزرگترین خدایان دانست ، آفریدگار و دانا و برترین روانهای علوی قرار داد و بر خلاف بعضی عقاید متاخرین جماعت زردشتیان ، آن پیغمبر باستانی گفت که بر حسب مشیت و اراده متعال اهورامزدا تمام موجودات آفریده شدهاند و چنانکه در آیه آخرین از گاتها صراحت دارد ، اهورامزدا موجد هم نور و هم ظلمت هر دو میباشد . ج - اهورامزدا اراده قدوسی علوی خود را به وسیله روحی مقدس و نیکو نهاد از قوه به فعل میآورد که او را " سپنت مئنیو " ( خرد مقدس )