خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٤
نژادی خود پل بسته بودند ، یعنی اسلام برای اولین بار توانست کلیتی و
وحدتی سیاسی و اجتماعی بر اساس عقیده و مرام و مسلک به وجود آورد ، و
همین جهت تسهیلات زیادی از لحاظ ایجاد تمدنی عظیم و وسیع به وجود آورد .
از اینگونه اظهار نظرها فراوان میتوان یافت .
نقطه مقابل اینگونه اظهار نظرها ، یک سلسله اظهار نظرهای دیگر است که
آنها نیز باید مورد توجه واقع شود . طبق آن اظهار نظرها هجوم اعراب
مسلمان به ایران و غلبه آنها بر ایرانیان برای ایران فاجعه بوده است
نظیر فاجعه حمله اسکندر و حمله مغول . همانطور که حمله اسکندر و حمله
مغول و مخصوصا حمله مغول شیرازه یک تمدن بزرگ را از هم پاشید ، حمله
اعراب مسلمان نیز مدنیتی را مضمحل ساخت و اگر مردم ایران بعد از اسلام ،
خصوصا در قرنهای سوم و چهارم و پنجم و ششم هجری در خط علم و فرهنگ
افتادند ناشی از خصیصه نژادی و سابقه فرهنگی قبل از اسلام آنها بود و در
حقیقت نوعی بازگشت به دوره قبل از اسلام بود و اسلام تنها کاری که کرد
این بود که در حدود دو قرن وقفهای در این سیر علمی و فرهنگی ایجاد کرد ،
پس از دو قرن که ایران استقلال سیاسی یافت و از تحت سلطه و نفوذ عرب
خارج شد و شخصیت پیشین خود را باز یافت دو مرتبه راه گذشته خویش را
ادامه داد و بدینگونه استمرار فرهنگی ایران ادامه یافت .
البته در میان محققان ایرانی و غیر ایرانی کسی را نمی توان یافت که
اینگونه اظهار نظر نماید ، اینگونه اظهار نظرها همواره از طرف کسانی
صورت میگیرد که گفتارشان آب و رنگ تبلیغ دارد و اهمیتی که دارد در
اینست که اخیرا زیاد تکرار میشود و غالبا توأم است با تعبیرات ادبی و
تحریک آمیز .
آقای فریدون آدمیت در کتاب امیر کبیر و ایران [١] میگوید :
دین اسلام برای ایجاد مرکزیت ، در یک جامعه ابتدایی مثل
[١] جلد اول ، صفحه ٧٥ - . ٧٤