خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٠
اصلاح زردشت تمام و کمال است ، وی طریقه جدیدی برای تشکیلات اجتماعی
نیاورده ولی جنبه اقتصادی اصلاح او بسیار قوی است در حال حاضر عموما
عقیده دارند که اصلاحات زردشت موقعی صورت گرفته که عدهای از اقوام
آریایی از حالت صحرا گردی به حالت شهرنشینی و ده نشینی در میآمدند و
چریدن گلهها در روی مراتع نامعلوم را به چریدن در روی زمینهای مخصوص به
هر قوم و قبیله مبدل نموده بودند ، به همین دلیل برای گاو نر و ماده یک
نوع احترام مخصوص ، احترام مذهبی ، قائل شده بودند ، مثلا کود حیوانی در
تشکیلات جدید شهرنشینی و ده نشینی اهمیت خاص پیدا کرده و حتی ادرار گاو
به درجه مواد پاک و پاک کننده ارتقاء یافته است [١] .
ایضا دومزیل میگوید :
زردشت در ششصد یا هزار سال قبل از میلاد مسیح قربانی کردن حیوان و
خوردن شراب سکر آور " سومه " را که نزد هند و ایرانیان بی اندازه
اهمیت داشت و در مذهب قدیم هندیها نیز معمول بود حذف کرد . برای
زرتشت عبادت ، اندیشه نیک و گفتار نیک و پندار نیک بوده و این کوشش
داخلی و خارجی انسان است که او را پیروزمندانه در پیکار ابدی میان خیر و
شر شرکت میدهد ، بقیه خرافات و گناه است . زرتشت میگوید : مشروب سکر
آور و کثیف چطور ممکن است به نیکی مدد کند ، آیا بهتر نیست که گاو
دهقان شهرنشین به جای قربانی برای خداوندی که جسم ندارد و محتاج به غذا
نیست به کارهای مفید مزارع گماشته شود .
شراب " سوم " یا " هوم " که زردشت به شدت او را محکوم کرده است
عبارت
[١] صفحه ٨٦ - . ٨٧