بودند و بین سال ١٤٨ تا ١٩١ در " کرکوک " فعلی آثاری از وجود آنها هست ، اگر چه هنوز در ایران مذهب مسیح تشکیلات رسمی به خود نداده بود ولی مسیحیت توجه بسیاری از ایرانیان خصوصا شخص مانی را به خود جلب کرد [١] .
ایضا در همان کتاب تحت عنوان : " دین مسیح در ایران عهد ساسانی " می‌نویسد : در بیزانس امپراطور و دربار و تمام جامعه مسیحی بودند . در ایران‌ گذشته از اینکه عملا قدرت در دست زردشتیان بود ، اصولا از ابتدای عهد ساسانی دولت هم از دین زردشت که دین رسمی بود حمایت می‌کرد عدم تعصب‌ درباره مسیحیان از ابتدای ظهور دین مسیح به وجود نیامده بود . در زمان‌ شاپور دوم که از نظر سیاسی با کنستانتین دشمنی داشت ، وضع مسیحیان ایران‌ بسیار سخت بود . . . در ابتدای مسیحیان به شدت مورد آزار قرار گرفتند بدون محاکمه یا بعد از محاکمه مختصری آنها را به شهادت می‌رساندند یا به‌ طریق بسیار شدیدی عذاب می‌دادند . شرح شکنجه شهدای مسیحی به زبان شامی به‌ دست ما رسیده و نشان می‌دهد چگونه این مسیحیان که امروز نام آنها را فراموش کرده‌ایم با قدرت و شجاعت شهید شده‌اند ، ولی به زودی مقامات‌ رسمی به این مطلب پی بردند که این مسیحیان پر تجربه از اتباع مناطق فرعی‌ و خارجیهای نافرمان که هر ساعت خیانت می‌کردند نبودند ، بلکه از ایرانیان حقیقی بودند که در زمان سابق از طرفداران جدی مذهب زرتشت‌ محسوب می‌شدند و بعضی از آنها از اشخاص بسیار برجسته و مشهور بودند که‌ در میهن پرستی آنها شکی نبود ، فقط در حفظ عقیده خود بسیار ثابت قدم‌ بودند . از آن به بعد قوای انتظامی تصمیم گرفت

[١] تمدن ایرانی به قلم جمعی از خاورشناسان صفحه . ٢٨