خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٤
منطقی و انسانی بود . آنها عرب را به کتاب خدا دعوت کردند . گفته رسول
خدا راست آمد که فرمود : " به خدا قسم آخر کار عجم شما را به دین اسلام
و کتاب خدا دعوت خواهد کرد آنچنانکه در اول کار آنها را به کتاب خدا
دعوت کردید [١] در قیامهایی که در صدر اسلام از طرف مسلمانان ایرانی
صورت گرفت سخن از تساوی انسانهاست نه فضیلت عجم بر عرب .
نهضت سیاه جامگان خراسان علیه مظالم و تبعیضات اموی به نام اسلام و
عدل اسلامی آغاز گشت نه به نام دیگر . داعیان و نقیبان عباسیان که
مخفیانه به دعوت میپرداختند دم از عدل اسلامی میزدند و مردم را به "
الرضی من آل محمد " میخواندند .
رایتی که برای مردم خراسان از طرف صاحب دعوت ( که نامش مخفی نگه
داشته میشد ) رسید سیاه بود و آیه مبارکه « اذن للذین یقاتلون بانهم
ظلموا و ان الله علی نصرهم لقدیر »بر آن ثبت بود .
در آغاز نهضت ، نه نام آل عباس در میان بود و نه نام ابومسلم و نه
نام قومیت ایرانی و نه نام دیگر ، تنها نام اسلام و قرآن و اهل بیت و
عدل و مساوات اسلامی مطرح بود و هیچ شعاری در بین نبود جز شعارهای مقدس
اسلامی ، ابومسلم بعدها از طرفابراهیم امام معرفی شد . در یکی از سفرها
که داعیان عباسی مخفیانه به مکه آمدند و با ابراهیم امام ملاقات کردند ،
او ابومسلم را که هیچ معلوم نیست کی است ؟ اهل کجاست ؟ عرب است یا
ایرانی ؟ معرفی کرد و چون ابومسلم در خراسان ظهور کرد به نام ابومسلم
خراسانی معروف شد !
برخی تاریخ نویسان ایرانی اخیرا کوشش دارند که همه موفقیتهای قیام
سیاه جامگان را مرهون شخصیت ابومسلم معرفی کنند . شک نیست که ابومسلم
سردار لایقی بوده است ، ولی آن چیزی که زمینه را فراهم کرد چیز دیگر
[١] سفینة البحار ، ماده " ولی " رجوع شود به صفحه ١٣٩ این کتاب .