نیامده است یکی از صفحات درخشان روابط اسلام و ایران است . فعالیتهای فداکارانه ایرانیان مسلمان مقیم یمن را قبلا خواندید . نهضت‌ ایرانیان علیه حکومت اموی که منتهی به روی کار آمدن عباسیان گشت نیز از این نوع خدمات است . این قیام نظامی چنانکه در پیش بدان اشارت رفت‌ صرفا برای اقامه شعائر اسلامی و بازگرداندن عرب به شاهراه اسلام بود ، گواینکه در عین موفقیت نظامی ، در اثر اینکه دودمانی که روی کار آمدند بهتر از امویان نبودند ، نتیجه درخشانی از آن به دست نیامد . در خود ایران در قرن دوم و سوم برخی نهضتها صورت گرفت که جنبه‌ ضداسلامی داشت و سرکوب شد . دقت در تاریخ نشان می‌دهد که این ایرانیان‌ مسلمان بودند که آن قیامها را سرکوب کردند نه مردم عرب . اگر سرداران و سربازان مسلمان ایرانی نبودند محال بود که قوم عرب‌ بتواند قیامی که در آذربایجان در قرن سوم به وسیله بابک خرم دین رهبری‌ می‌شد باتلفاتی در حدود دویست و پنجاه هزار نفر سرکوب کند . همچنین است‌ سایر قیامهایی که به وسیله المقنع یا سنباد یا استادسیس رهبری می‌شد . سلطان محمود غزنوی به جنگهای خود در هند رنگ اسلامی داده بود . سربازان‌ ایرانی فتوحات هند را با شور یک جهاد اسلامی انجام می‌دادند . و همچنین‌ در جنگهای صلیبی سلاطین ایران به نام اسلام و تحت تأثیر احساسات اسلامی‌ جلو هجوم صلیبی‌های غربی را گرفتند . سربازان ایرانی ، اسلام را به آسیای صغیر بردند نه عرب یا قوم دیگر . در اینجا نیز از مقاله آقای دکتر سید جعفر شهیدی در کتاب " هزاره شیخ‌ طوسی " استفاده می‌کنیم . معظم‌له می‌نویسد : در عرف مسلمانان ، بلاد روم ، عبارت از ممالک روم شرقی است ، چنانکه‌