خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧
که به مردم ابلاغ نماید و مردم را بر اساس آن رهبری نماید . علمای فقه اللغه میگویند : یک تفاوت میان کلمه دین و کلمه ملت اینست که کلمه دین را به خدا میتوان اضافه کرد و مثلا گفت " دین الله " یعنی دین خدا و همچنین به فرد پیرو نیز اضافه میشود مثلا گفته میشود : " دین زید ، دین عمرو " . ولی کلمه ملت نه به خدا اضافه میشود و نه به فرد پیرو ، گفته نمیشود : ملت خدا یا ملت زید یا ملت عمرو ، بلکه به آن رهبری که از طرف خدا مأمور رهبری مردم بر طبق طریقه خاصی است اضافه میشود ، مثلا گفته میشود ملت ابراهیم یا ملت عیسی یا ملت محمد . مثل این است که در مفهوم این کلمه رهبری گنجانده شده است . از این نظر میتوان گفت کلمه ملت نزدیک است با کلمه " مکتب " در اصطلاح جدید ، کلمه مکتب نیز معمولا به رهبر یک روش و مسلک اضافه میشود . اگر این جهت را که در کلمه ملت نیز ، مانند کلمه مکتب ، املاء و دیکته کردن گنجانیده شده است مورد توجه قرار دهیم شباهت و نزدیکی این دو کلمه بیشتر روشن میشود .
کلمه ملت در اصطلاح امروز فارسی
در اصطلاح امروز فارسی این کلمه بکلی مفهوم مغایری با مفهوم اصلی خود پیدا کرده است . امروز کلمه ملت به یک واحد اجتماعی گفته میشود که دارای سابقه تاریخی واحد و قانون و حکومت واحد و احیانا آمال و آرمانهای مشترک و واحد میباشند . ما امروز به جای مردم آلمان و انگلستان و فرانسه و غیره ، ملت آلمان ، ملت انگلستان ، ملت فرانسه میگوییم و احیانا به همه آن مردم این کلمه را اطلاق نمیکنیم ، به یک طبقه از مردم ، ملت میگوییم ، یعنی آنها را به دو طبقه تقسیم میکنیم ، طبقه حاکمه و طبقه محکومه . به طبقه حاکمه کلمه دولت و به طبقه محکومه کلمه ملت را اطلاق میکنیم .