خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٤
با عرب و هر چه از ناحیه عرب است " دشمن " است ، دست و پا کرده از
گوشه و کنار تاریخ قرائنی بیابد و آن قرائن را که حتی نام قرینه نمیتوان
روی آنها گذاشت ( احیانا با تحریف در نقل ) به عنوان " دلیل " بر
کتابسوزی اعراب فاتح در ایران و بر باد دادن تاسیسات علمی به کار ببرد
. بعد از او و تحت تاثیر او افرادی که لااقل از بعضی از آنها انتظار
نمیرود که تحت تاثیر این موهوم قرار گیرند از او پیروی کردهاند .
مرحوم دکتر معین از آن جمله است [١] مرحوم دکتر معین در کتاب
مزدیسنا و ادب فارسی آنجا که نتایج حمله عرب به ایران را ذکر میکند
متعرض این مطلب شده و بیشتر آنچه آورده از پورداود است . آنچه به
عنوان دلیل ذکر کرده عبارت است از :
١ - سرجان ملکم انگلیسی در تاریخش این قضیه را ذکر کرده است .
٢ - در جاهلیت عرب ، مقارن ظهور اسلام مردم بیسواد و امی بودند ،
مطابق نقل واقدی در مکه مقارن بعثت حضرت رسول فقط ١٧ تن از قریش با
سواد بودند ، آخرین شاعر بدوی عرب " ذوالرمه " باسواد بودن خود را
پنهان میکرد و میگفت قدرت نوشتن در میان ما بی ادبی شمرده میشود [٢]
.
٣ - جاحظ در کتاب البیان و التبیین نقل کرده که روزی یکی از امراء
قبیله قریش کودکی را دید که به مطالعه کتاب سیبویه مشغول است ، فریاد
برآورد که " شرم بر تو باد ، این شغل آموزگاران و گدایان است " در آن
روزگار آموزگاری یعنی تعلیم اطفال در میان عرب بسیار خوار بود زیرا حقوق
آنان شصت درهم بیش نبود ، و این مزد در نظر ایشان ناچیز بود [٣] .
[١] مرحوم دکتر معین هنگامی که کتاب خدمات متقابل تالیف میشد ( ١٣٤٩ ) به حال سکته و در قید حیات بود و اکنون که این فصل یعنی فصل کتابسوزی الحاق میشود ( ١٣٥٧ ) ٧ سال است که در گذشته است . غفرالله له