هست و می‌بایست نباشد و چون هست پس ، از یک موجود پلید ناشی شده است‌ . از نظر اسلام همه اشیاء با دست قدرت خداوند به وجود آمده است و هر چه‌ آفریده خوب و نیک آفریده است : « الذی احسن کل شی‌ء خلقه [١] " ربنا الذی اعطی کل شی‌ء خلقه ثم هدی »" [٢] .
قلمرو شیطان از نظر اسلام تشریع است نه تکوین . یعنی شیطان فقط می‌تواند فرزند آدم را وسوسه کند و به گناه تشویق کند شیطان بیش از حد دعوت کردن‌ سلطه و قدرتی بر انسان ندارد " « و ما کان لی علیکم من سلطان الا ان‌ دعوتکم فاستجبتم لی »" [٣] .
ماهیت شیطان هر چه باشد ، انسان بودن انسان به این است که صاحب عقل‌ و اراده و قوه انتخاب است . انتخاب وقتی ممکن است که در مرحله اول‌ عقل و تشخیصی باشد و در مرحله دوم دو راه ممکن در جلو انسان باشد ، هر کدام از این دو رکن اگر نباشد اختیار و انتخاب و در واقع انسانیتی در کار نیست : " « انا خلقنا الانسان من نطفه امشاج نبتلیه فجعلناه سمیعا بصیرا انا هدیناه السبیل اما شاکرا و اما کفورا »" [٤] .
وسوسه نفس اماره و شیطان شرط اختیار و انتخاب و انسانیت انسان است‌ ، همانطوری که دعوت به خیر هست و الهامات خیر هست ، باید وسوسه شرهم‌ باشد تا انسان یکی از این دو را " انتخاب " کند و گامی در راه‌ انسانیت که راه انتخاب و اختیار است بردارد به قول مولانا :

در جهان دو بانگ می‌آید به ضد

تا کدامین را تو باشی مستعد

آن یکی بانگش نشور اتقیا

و آن دگر بانگش نفور اشقیا

شیطان و یا جن در قرآن در عرض موجودات طبیعی است نه در عرض ملائکه و فرشتگان ملائکه از نظر قرآن رسولان و ماموران پروردگارند و در نظام‌

[١] سوره سجده آیه . ٧ [٢] سوره طه ، آیه . ٥٠ [٣] سوره ابراهیم ، آیه‌ء . ٢٢ [٤] سوره دهر ، آیه‌ء ٢ و . ٣