خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٧
دیگر سلیمان اعمش است که ایرانی است ، از فقهاء قرن اول شمرده میشود قبلا از او یاد کردیم ، دیگر عکرمه غلام ابن عباس است . عکرمه یک غلام بربری است و ایرانی نیست . عکرمه به مقام فقاهت و تفسیر نائل شد . در کتب فقه و تفسیر از او نام برده میشود . اما طبقه پیشوایان : ١ - ابوحنیفه نعمان بن ثابت بن زوطی یا نعمان بن ثابت بن نعمان بن المرزبان متوفا در سال . ١٥٠ ابوحنیفه یک نفر ایرانی است که امام اعظم اهل سنت به شمار میرود . در جامعه تسنن ، بعد از پیغمبر اکرم و خلفای راشدین و حسنین ( ع ) هیچکس باندازه ابوحنیفه محترم نیست . پیروانش در ایران بسیاراند کنداما در غیر ایران بیش از صد ملیون پیرو دارد . ٢ - محمدبن ادریس شافعی متوفا در سال . ٢٠٤ شافعی ، عرب قرشی است شافعی از نظر کثرت پیروان مانند ابوحنیفه است و شاید بیش از او پیرو داشته باشد . ٣ - مالک بن انس متوفا در سال . ١٧٩ مالک ، عرب قحطانی است بلاد مغرب غالبا پیرو مالک بن انس میباشند . ٤ - احمدبن حنبل شیبانی ، متوفا در سال . ٢٤١ احمد از لحاظ نژاد عرب است ولی ظاهرا خاندانش در ایران ( مرو ) میزیستهاند . ابن خلکان مینویسد : مادرش در وقتیکه او را در رحم داشت از مرو خارج شد و در بغداد وضع حمل کرد . احمدبن حنبل را میتوان جزء ایرانیان عرب نژاد محسوب داشت علیهذا از چهار امام اهل تسنن یکی ایرانی ، دیگری عرب عدنانی ، دیگری عرب قحطانی ، چهارمی ایرانی عرب نژاد است . همچنانکه قبلا اشاره شد ، در طبقه پیشوایان عده دیگر نیز بودهاند که اکنون عملا مذهبشان منسوخ است از قبیل محمد بن جریر طبری متوفا در سال ٣١٠ و داود بن علی ظاهری اصفهانی متوفا ٢٧٠ ، داودبن علی همان است که مکتب ظاهری