در قرن هفتم ، و قطب الدین شیرازی شارح مفتاح سکاکی متوفا در ٧١٠ ، و تفتازانی نسأی یا سرخسی متوفا در ٧٩١ و میرسید شریف جرجانی متوفا در ٨١٦ . در میان لغویین نیز عده زیادی ایرانیند از قبیل جوهری نیشابوری صاحب‌ صحاح‌اللغة ، متوفا در حدود نیمه دوم قرن چهارم ، و راغب اصفهانی متوفا در ٥٦٥ ، و مجدالدین فیروزآبادی صاحب قاموس اللغة متوفا در ٨١٦ و میدانی نیشابوری صاحب السامی فی الاسامی و مجمع الامثال متوفا در ٥١٨ ، و غیر اینها . همچنانکه گروهی از مورخین اسلامی نیز ایرانیند از قبیل ابوحنیفه دینوری‌ سابق الذکر و ابن قتیبه دینوری سابق الذکر و طبری سابق الذکر و بلاذری‌ متوفا در ٢٧٩ ، ابوالفرج اصفهانی اموی الاصل متوفا در ٣٥٦ و حمزه اصفهانی‌ متوفا در . ٣٥٠ مورخین اسلامی خیلی زیادند ، شاید در کمتر رشته‌ای مانند رشته تاریخ‌ تألیف شده باشد . جرجی زیدان میگوید : مسلمانان بیش از هر ملت دیگر ( باستثنای ملل عصر جدید ) در تاریخ‌ پیشرفت کرده و کتاب نوشتند ، به قسمی که در کشف‌الظنون نام ١٣٠٠ کتاب‌ تاریخی ذکر شده است . و این عدد جز کتابهائی است که در شرح آن تواریخ‌ نوشته شده و یا کتابهائی که در تلخیص آن تواریخ تألیف شده و یا کتبی که‌ در تاریخ تدوین شده بود و از دست رفته که نام هیچیک از آنها در کشف‌الظنون نیست . . . مسعودی در مقدمه کتاب مروج الذهب خود نام ده‌ها کتب تاریخی را برده که در زمان او موجود بوده . . . در تدوین تاریخ اسلامی ملل گوناگون شرکت کرده‌اند از اندلسی گرفته ( مانند ابن عبدالبر و ابن بشکوال و ابن آبار ) تا مصری ( مانند مقریزی و جمالی الدین قفطی ) و دمشقی ( مانند ابن عساکر ، و صفدی ) و عراقی ( مانند خطیب بغدادی و عبدالرحمان بن الجوزی و سبط وی : شمس‌الدین‌ ابوالمظفربن الجوزی و ابن خلکان اربلی ایرانی الاصل ) و تونسی ( مانند ابن‌ خلدون ) .