نقشی مهم دارد . در قرن اول هجری ، اصول و داعیه های توحید و اسلامی آنچنان آشکار و روشن‌ به مردم ابلاغ گردید که تمام مردم متمدن آن روزگار با جان و وجدان خویش‌ پذیرای آنها شدند . و به زودی یک ملت مشترک یا " بین الملل " اسلامی‌ به وجود آمد . ولی این وحدت به زودی به تفرقه بدل شد ، چرا که سر رشته‌ داران آن زمان نخواستند یا نتوانستند مفاهیم واقعی داعیه های اسلامی را درک کنند . از بین الملل اسلامی به عنوان یک امپراطوری و خلافت عربی‌ برداشت شد و این مخالفت صریح اصول اسلامی بود . به همین جهت وحدت به‌ دست آمده به زودی شکست خورد و به دنبال آن تحولات و ضعفها و انحرافات‌ دیگر پدید آمد ، تا آنکه مسلمین به تدریج به خواب رفتند . همزمان با این خواب ، غرب مسیحی بیدار می‌شد . با استفاده های سرشار از سنتهای اجتماعی و فرهنگی و علمی اسلامی ، غرب تمدن خود را بنا نهاد ، تمدنی که صرف نظر از استفاده های علمی از سنتهای اسلامی ، از مایه های‌ دنیا پرستانه و ثروت و تجاوز و حکومت دنیا ، نشأت می‌گرفت . از چندین‌ قرن پیش دنیای اسلام مورد هجوم و بهره کشی دشمنان غربی قرار گرفت . نخست به هستی فرهنگی و اخلاقی و مذهبی آنها دستبرد زد و سپس منابع مادی‌ و اقتصادیشان را به یغما برد . آن خواب دیرینه و این هجوم استعمار ، ملتهای اسلامی را روز به روز اسیرتر و خود باخته‌تر ساخت . اینک قریب یک قرن است که تحولات فرهنگی و اجتماعی و سیاسی جهان ، تکان و بیدار باش مجددی به این ملتها داده است . آنها از یک طرف با بینشی جدید به توحید و اسلام و داعیه های آن نگریستند و یک دنیا حقایق‌ نوین کشف کردند و از جانب دیگر مشاهده وضع موجود مسلمین و تفرقه ها و محرومیتها و عقب ماندگیها درد و طلب نوینی در این مردم ایجاد کرده و می‌کند . از طرف دیگر ، ما شاهد جوشش و حرکتی در کشورهای اسلامی اسیر هستیم . شعارها و داعیه های توحیدی و آزادی بخش اسلام ، نه تنها مسلمین بلکه هر قوم ستم کشیده دیگر را که با این تعالیم آشنایی می‌یابند به جنبش و پویایی در می‌آورد . در کشورهای آفریقایی نو بنیاد و نیز در