خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٣
که آیین مزدایی به مسئله خیر و شر میدهد لااقل این نتیجه را دارد که خدا
را از مسؤولیت " بدیهایی " که در جهان میبینیم مبرا میسازد [١] .
دست شما درد نکند ، خداوند سایه آقای پ ، ژ ، دومناشه و آیین مزدایی
را از سر خودش و همه ملکوت اعلی کم و کوتاه نفرماید .
اگر آیین مزدایی خدا را از اساس انکار میکرد بهتر او را از مسؤولیت
بدیهایی که آقای پ . ژ ، دومناشه میبیند مبرا میساخت . آیین مزدایی
خواسته ابروی خدا را اصلاح کند چشم خدا را کور کرده است ، خواسته است
بدیها را که یک سلسله امور اضافی و نسبی ، و در تحلیل نهائی ، عدمی
هستند به خدا نسبت ندهد ، خدا را از خدایی در نیمی از مخلوقات معزول
کرده است . در آیین مزدایی به عدمی بودن شرور و ضروری و لاینفک بودن
اینها از جهان طبیعت و به فوائد و آثار و حکمتهای این به اصطلاح شرور و
بدیها توجه نشده است و برای رهایی از اشکالی که دچارش بوده است تیشه
را برداشته و ریشه را قطع کرده است .
ما در اینجا نمیتوانیم وارد بحث خیر و شر بشویم ، بحثی است عالی و
عمیق و دلکش [٢] از ورطههایی است که " در آن ورطه هزاران کشتی فرو
شده و تختهای از آن برکنار نامده است " یکی از آن کشتیها کشتی آیین
مزدائی است .
شیطان
یک نکته که لازم است اینجا توضیح داده شود این است : ممکن است برخی خیال کنند که اهریمن در کیش زردشتی با شیطان در دین اسلام فرقی ندارد ، یعنی اگر اهریمن را مخلوق اهورامزدا بدانیم مساوی میشود با شیطان که از نظر اسلام مخلوق خدا و عامل بدیهاست .ولی این طور نیست ، شیطان از نظر اسلام نقشی در آفرینش اشیاء ندارد ، در اسلام اصلا چنین اندیشه ای وجود ندارد که در نظام خلقت موجودات نامطلوبی
[١] مزدیسنا و ادب پارسی ، صفحه ٢٥ نقل از کتاب تاریخ تمدن ایرانی. [٢] در کتاب عدل الهی مستوفا درباره این مساله بحث کردهایم .