خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣١

مگر اینکه فرض کنیم بلخی لااقل حدود صد سال عمر کرده است . ولی معجم‌ الادباء تصریح می‌کند که وی ٨٧ یا ٨٨ سال عمر کرد ، پس اگر او در سال ٣٢٢ در گذشته باشد در وقت فوت کندی ١٣ یا ١٤ سال داشته است . شاید بلخی‌ شاگرد مع‌الواسطه کندی بوده است .
بلخی نیز احتمالا شیعه است و هم رمی به کفر والحاد شده است [١] می‌گویند ابوالحسن عامری ، فیلسوف معروف که بعد درباره‌اش سخن خواهیم‌ گفت شاگرد بلخی بوده است . ولی چنانکه بعدا خواهیم گفت بعید بنظر می‌رسد .
٣ - ابومعشر ، جعفربن محمد بلخی . در ابتدا از اصحاب حدیث ، و دشمن‌ کندی و مسلک او بود ، کندی با حیله و تدبیر او را به نجوم و ریاضی‌ علاقه‌مند ساخت و از آزارش راحت شد و بنابر نقل الفهرست در حلقه‌ شاگردان الکندی در آمد [٢] ابومعشر بیش از صد سال عمر کرده و در سال‌ ٢٧٢ درگذشته است ، او پیش از آنکه فیلسوف باشد ، مورخ و منجم است .
ابن الندیم چند نفر بنام حسنویه و نفطویه و سلمویه و یک نفر دیگر بهمین وزن یاد می‌کند که شاگرد کندی بوده‌اند . ما بیش از آنچه ابن‌الندیم‌ ذکر کرده از آنها اطلاعی نداریم . این قدر می‌دانیم که یک نفر طبیب بنام‌ سلمویة بن بنان معاصر کندی است که طبیب مخصوص معتصم بوده و ابن الندیم‌ و ابن ابی اصیبعه به تفصیل درباره‌اش بحث کرده‌اند و او نصرانی و سریانی‌ بوده است [٣] اما اینکه این سلمویه همان است که ابن الندیم او را از شاگردان کندی شمرده است ؟ نمی‌دانیم .
از جمله شاگردان کندی مردی بوده بنام " دبیس محمدبن یزید " و ابن‌ الندیم بالاجمال از او یاد کرده است [٤] و شخص دیگری به نام " زرنب‌ " که ابن ابی اصیبعه