خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٠
حسین قمی و مرحوم آقا ضیاءالدین عراقی همه از شاگردان او بودهاند . شهرت بیشتر آخوند خراسانی در علم اصول است . کتاب کفایةالاصول او یک کتاب درسی مهم است و حواشی زیادی بر آن نوشته شده است . آراء اصولی آخوند خراسانی همواره در حوزههای علمیه نقل میشود و مورد توجه است . آخوند خراسانی همان کسی است که فتوا به ضرورت مشروطیت داد و مشروطیت ایران رهین او است . او در سال ١٣٢٩ هجری قمری درگذشت . ٣٥ - حاج میرزا حسین نائینی . از اکابر فقهاء و اصولیون قرن چهاردهم هجری است نزد میرزای شیرازی سابقالذکر و سید محمد فشارکی اصفهانی سابقالذکر تحصیل کرده است و خود مدرسی عالیمقام شد . شهرت بیشتر او در علم اصول است . به معارضه علمی با مرحوم آخوند خراسانی برخاست و از خود نظریات جدیدی در علم اصول آورد . بسیاری از فقهاء زمان ما از شاگردان اویند . او کتابی نفیس به فارسی دارد به نام تنزیه الامه یا حکومت در اسلام که در دفاع ازمشروطیت و مبانی اسلامی آن نوشته است . او در سال ١٣٥٥ هجری قمری در نجف وفات یافت .
ما مجموعا سی و شش چهره از چهرههای مشخص فقهاء را از زمان غیبت صغرا یعنی از قرن سوم هجری تاکنون که به پایان قرن چهاردهم هجری قمری نزدیک میشویم معرفی کردیم ، ما چهرههایی را نام بردیم که در دنیای فقه و اصول و شهرت زیادی دارند ، یعنی همواره از زمان خودشان تا عصر حاضر نامشان در درسها و در کتابها برده میشود البته ضمنا نام شخصیتهای دیگر غیر این سی و شش چهره نیز برده شد . از مجموع آنچه گفتیم چند نکته معلوم میگردد : الف - از قرن سوم تاکنون فقه یک حیات مستمر داشته و هرگز قطع نشده است ، حوزههای فقهی بدون وقفه در این یازده قرن و نیم دائر بوده است . رابطه