خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٩
ایران در یکی از دانشگاههای غرب درج شده بود . در آن سخنرانی ، پس از
آنکه به مضمون اشعار معروف سعدی " بنی آدم اعضای یک پیکرند " اشاره
کرده و اظهار داشته بود که برای اولین مرتبه این شاعر ایرانی اندیشه
جامعه ملل را پرورانده است به سخنان خود اینچنین ادامه داده بود :
" یونان قدیم مهد تمدن بوده است ، فلاسفه و دانشمندان بزرگ مانند
سقراط . . . داشته ولی آنچه بتوان به دانشگاه امروز تشبیه کرد در واقع
همان است که خسرو پادشاه ساسانی تاسیس کرد . و در شوش پایتخت ایران
آنروز دارالعلم بزرگی به نام " گندی شاپور " . . . این دانشگاه سالها
دوام داشت تا اینکه در زمان حمله اعراب به ایران مانند سایر مؤسسات ما
از میان رفت . و با آنکه دین مقدس اسلام صراحتا تاکید کرده است که علم
را ، حتی اگر در چین باشد ، باید بدست آورد ، فاتحین عرب بر خلاف دستور
صریح پیامبر اسلام حتی کتابخانه ملی ایران را آتش زدند و تمام تاسیسات
علمی ما را بر باد دادند و از آن تاریخ تا مدت دو قرن ایران تحت نفوذ
اعراب باقی ماند " [١] .
از این نمونه و از این دست که بدون ذکر هیچگونه سند و مدرکی مطالبی
اینچنین گفته و نوشته میشود فراوان است . ما پیش از آنکه به تحقیق
تاریخی درباره این مطلب بپردازیم و سخن افرادی را که به اصطلاح یک سلسله
ادله نیز ردیف کرده اند نقد علمی نمائیم ، در پاسخ این پزشک محترم که
چنین قاطعانه در یک مجمع پزشکی جهانی که علی القاعده اطلاعات تاریخی
آنها هم از ایشان بیشتر نبوده ، اظهار داشته است عرض میکنیم :
اولا بعد از دوره یونان و قبل از تاسیس دانشگاه جندی شاپور در ایران ،
دانشگاه عظیم اسکندریه بوده که با دانشگاه جندی شاپور طرف قیاس نبوده
است
[١] مجله تندرست ، سال ٢٤ شماره . ٢