خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٤

با وجود اصلاحات اساسی زردشت مجددا مذهب افسانه آمیز قدیم پدیدار شد و حتی زردشت را نیز از خود دانست و " گاتها " را به تشریفات مربوط به " هئومه " که با آن مغایرت داشت ضمیمه نمود . به این طریق خداوند بزرگ اهورامزدا با معصومین جاویدان و خدایانی که دین مزدا آنها را به‌ کنار رانده بود همردیف گردید [١] .
پور داود و دکتر معین نیز اعتراف دارند که اوستای عهد ساسانی با اوستای اصلی فرق فاحش دارد و اوستای ساسانی تعلیمات خرافاتی قبل از زردشت را تجدید نموده است ، مدعی هستند که : آیین حقیقی و اصلی زرتشت را باید از گاتاها جست ، چه بعدها به مرور تصرفاتی در آن کردند و به خصوص آیین زرتشتی دوره ساسانی از مبدا خود بسیار دور گردید [٢] .
گاتها که مورد استناد پور داود و دکتر معین است ، قسمتی از یسناست و یسنا یک جزء از پنج جزء اوستای ساسانی است . گاتاها از لحاظ تاریخی و انتساب به زردشت معتبرترین قسمتهای اوستاست . قرائن زیادی در دست‌ محققان است که همه یا قسمتی از گاتها که به صورت شعر و مناجات ادا شده‌ سروده خود زردشت است و هم معقولترین همه آنهاست ، خرافاتی که در سایر قسمتها دیده می‌شود در آنجا نیست یا کمتر است و احیانا ضد آنهاست .
کسانی که زردشت را موحد می‌دانند . به مندرجات گاتاها استناد می‌کنند و سایر قسمتهای اوستا را الحاقی می‌دانند .
به هر حال در این جهت شکی نیست که دین زردشت در دوره‌های بعد خصوصا دوره ساسانی چه از نظر اصول عقائد و چه از نظر احکام و مقررات به پستی‌