خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٣
چرا چنین کرد ؟ من نمیدانم ، به احتمال فراوان عکس العمل نفرتی است
که ایرانیان از مجوس داشتند . به هر حال این کار را عبدالله بن طاهر
ایرانی کرد نه عرب . آیا میتوان کار عبدالله را به حساب همه ایرانیان
گذاشت که اساسا چنین تفکری داشتند که هر کتابی غیر از قرآن به دستشان
میافتاد میسوختند ؟ باز هم نه .
کار عبدالله کار ناپسندی بوده است ، اما دلیل مدعای ما است که گفتیم
هرگاه فرهنگی مورد هجوم فرهنگ دیگر قرار میگیرد ، پیروان و علاقهمندان به
فرهنگ جدید به نحو افراط و زیانباری آثار فرهنگ کهن را مورد بی اعتنائی
قرار میدهند ایرانیان که از فرهنگ جدید اسلامی سخت به وجد آمده بودند
علاقهای نسبت به فرهنگ کهن نشان ندادند بلکه در فراموشانیدن آن عمد به
کار بردند .
از ایرانیان رفتارهائی نظیر رفتار عبدالله بن طاهر که در عین تنفر از
تعصب عربی که میخواهد خود را بعنوان یک نژاد و یک خون بر مردم تحمیل
کند ، نسبت به اسلام تعصب ورزیدهاند و این تعصب را علیه آثار مجوسیت
به کار بردهاند فراوان دیده میشود .
و اگر مقصود از استدلال به کتابسوزی عبدالله بن طاهر اینست که چنین
کارهائی در جهان سابقه دارد ، احتیاجی به چنین استدلالی نیست . جهان شاهد
کتابسوزیها بوده و هست . در عصر ما احمد کسروی جشن کتابسوزان داشت .
مسیحیان در فاجعه اندلس و قتل عام مسلمانان هشتاد هزار کتاب را به آتش
کشیدند [٢] جرجی زیدان مسیحی اعتراف دارد که صلیبیان مسیحی در حمله به
شام
[١] تاریخ اندلس تالیف مرحوم دکتر محمد ابراهیم آیتی و تاریخ تمدن اسلام جرجی زیدان ترجمه فارسی جلد ٣ صفحه . ٦٥