است . و چنانکه می‌دانیم تا کمتر از نیم قرن پیش زردشتیان ایران و هندوستان مردگان خویش را دفن نمی‌کردند ، آنها را در بالای برجی ( برج‌ خاموشان ) می‌گذاشتند که طیور آنها را بخورند . از نیم قرن پیش به این‌ طرف در اثر ممانعت دولتهای هند و ایران به لحاظ حفظ الصحه عمومی و در اثر بیداری و روشنفکر شدن خود زردشتیان تدریجا این کار غدغن شد . شنیده‌ام‌ هنوز در یزد آن برجهای مخصوص که مرده‌ها را بر روی آنها می‌نهاده‌اند موجود است .
آقای دکتر معین در این زمینه می‌گوید : در آیین مزدایی بسیاری از معتقدات دین بودایی هندی منعکس است ، عامل‌ اساسی در اینجا آتش است ، آتش در محراب زبانه می‌کشد و با هدایای‌ دائمی از خاموشی آن جلوگیری می‌شود . . . با این حال شیوه ستایش در دین‌ ایرانی بیشتر آشکار است و درست به همین دلیل از سوزاندن و دفن مردگان‌ خودداری می‌شود ، زیرا عقیده بر آن است که نعش مردگان آتش و زمین را که‌ پاکیزه‌اند ملوث خواهد ساخت از این رو نعش مردگان را به دشتها برده و طی تشریفات خاصی در هوای آزاد قرار می‌دهند " [١] .
معلوم می‌شود در آیین مزدایی به پاک و طاهر بودن آب و خاک و آتش‌ توجه شده است و اما به پاک کنندگی و مطهر بودن این عناصر توجه نشده‌ است .
کریستن سن می‌گوید : آگاتیاس صریحا می‌گوید که به دخمه نهادن مردگان از عادات ایرانیان عهد ساسانی بود ، هیون تسانگ ، زوار بودایی چینی فقط اجمالا تذکر می‌دهد که‌ ایرانیان غالبا اجساد مردگان خود را رها می‌کردند ( بیل ، ٢ ، ص ٢٧٨ ) اینوسترانتزف رساله‌ای در باب رفتار ایرانیان قدیم با مردگان

[١] مزدیسنا و ادب پارسی ، صفحه ٥٣ - . ٥٤