در شمار مؤلفان کتب حدیث یاد کردیم . ابن‌الندیم در الفهرست عده‌ای از کتابهای فقهی شیعه و مؤلفان آنها را در عصر ائمه علیهم‌السلام تحت عنوان " فقهاء الشیعه " نام می‌برد . عده‌ای از فقهاء عصر ائمه ایرانی بوده‌اند ، ولی البته نسبت به فقهاء غیر ایرانی آن‌ عصر در اقلیتند . بطور کلی در فقهاء شیعه چه در عصر ائمه علیهم‌السلام و چه در اعصار بعد تا حدود قرن هفتم اکثریت را فقهاء غیر ایرانی تشکیل می‌داده‌اند قدمای‌ فقهاء شیعه که در حال حاضر کتب‌شان در دست است و در کتب فقهی آراء و نظریاتشان نقل می‌شود غالبا غیر ایرانی می‌باشند . در طبقه قدما ، صدوق اول علی بن حسین بن بابویه قمی ، و صدوق دوم محمد بن علی بن الحسین ، بلکه همه آل بابویه از قبیل شیخ منتجب الدین رازی که‌ از احفاد حسین بن علی ابن بابویه قمی است ، و همچنین شیخ الطائفه‌ ابوجعفر طوسی و شیخ سلار بن عبدالعزیز دیلمی صاحب کتاب مراسم و شاگرد شیخ مفید و سید مرتضی ، و ابن حمزه طوسی صاحب کتاب وسیله ، و عیاشی‌ سمرقندی که قبلا در عداد مفسرین نامش برده شد و گفتیم ابن الندیم کتب‌ فقهی زیادی از او نام می‌برد و مدعی است که کتبش در خراسان رواج فراوانی‌ دارد همه ایرانی هستند . ولی در مقابل ، عده بیشتری از فقهاء شیعه را تا قرن هفتم می‌بینیم که‌ غیر ایرانی هستند ، از قبیل ابن جنید ، ابن ابی عقیل ، شیخ مفید ، سید مرتضی علم‌الهدی ، قاضی عبدالعزیز بن براج ، ابوالصلاح حلبی ، سید ابوالمکارم ابن زهره . ابن ادریس حلی ، محقق حلی ، علامه حلی و غیر اینها که ذکر خواهیم کرد . علت این مطلب واضح است ، شیعه در آن دوره‌ها در ایران در اقلیت بوده‌ است . شیعیان لبنان ، حلب ، عراق ظاهرا از شیعیان ایران هم بیشتر بوده‌اند و هم شرائط مساعدتری داشته‌اند . از قرن هفتم به بعد ، مخصوصا در سه چهار قرن اخیر اکثریت فقهاء شیعه‌ را