خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٢

مردم را مجبور به ترک مذهب خود و پیروی از مذهب زرتشتی می‌کردند و این‌ مذهب را با زور شمشیر به مردم تحمیل می‌نمودند .
کریستن سن می‌گوید : روحانیان زردشتی بسیار متعصب بودند ، و هیچ دیانتی را در داخل کشور تجویز نمی کردند ، لیکن این تعصب بیشتر مبتنی بر علل سیاسی بود ، دین‌ زردشت دیانت تبلیغی نبود و رؤساء آن داعیه نجات و رستگاری کلیه ابناء بشر را نداشتند ، اما در داخل کشور مدعی تسلط تام و مطلق بودند ، پیروان‌ سایر دیانات را که رعیت ایران به شمار می‌آمدند محل اطمینان قرار نمی‌ دادند . خاصه اگر همکیشان آنها در یکی از ممالک خارجه دارای عظمتی بودند [١] .
سعید نفیسی می‌گوید : مهمترین سبب آشفتگی اوضاع ایران در دوره ساسانیان این بوده است که‌ پیش از پادشاهی این خاندان ، همه مردم ایران پیرو دین زردشت نبودند و اردشیر بابکان چون موبد زاده بود و به یاری روحانیان دین زردشت به‌ سلطنت رسید به هر وسیله که بود دین نیاکان خود را در ایران انتشار داد و چون پایه تخت ساسانیان بر پشتیبانی موبدان قرار گرفت از آغاز ، روحانیان نیروی بسیاری در ایران یافتند و مقتدرترین طبقه ایران را تشکیل‌ دادند و حتی بر پادشاهان برتری یافتند ، چنانکه پس از مرگ هر پادشاهی‌ تا از میان کسانی که حق سلطنت داشتند کسی را بر نمی گزیدند و به دست‌ خود تاج بر سرش نمی گذاشتند به پادشاهی نمی رسید . به همین جهت است که‌ از میان پادشاهان این سلسله تنها اردشیر بابکان پسرش شاپور را به‌ ولیعهدی برگزیده است و دیگران هیچیک