خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨٥
دشتکی بوده است [١]
٢ - شیخ بهاءالدین محمدبن حسین بن عبدالصمد عاملی . از مهاجرین جبل
عامل است ، در جامعیت علوم و فنون فوقالعادگی دارد ، از استادان او در
علوم عقلی ( منطق و فلسفه ) جز ملاعبدالله یزدی سابقالذکر کسی را
نمیشناسیم ، سلسله اساتید معقول شیخ از طریق ملاعبدالله به خواجه
نصیرالدین طوسی ، و سپس به بوعلی میرسد . آنچه مسلم است اینست که شیخ
علاوه بر آنکه ادیب و فقیه و مفسر و ریاضیدان و مهندس و شاعر بوده ،
حکیم و فیلسوف هم بوده است ، از حوزه درس فلسفه او اطلاعی نداریم
معروف است که صدرالمتألهین ابتدا به درس شیخ میرفت ، شیخ که استعداد
خارقالعاده او را دید او را به درس میرداماد فرستاد . از آثار فلسفی شیخ
نیز چیزی در دست نیست جز رسالهای که میگویند اخیرا در مصر از او درباره
وحدت وجود چاپ شده است [٢] .
شیخ در سال ١٠٣٠ درگذشته است .
٣ - میرابوالقاسم فندرسکی . اهل فندرسک از توابع استرآباد است . حکیم
و ریاضیدان و عارف مشرب است ، با آنکه حوزه بزرگی داشته و شاگردانی
تربیت کرده اطلاع زیادی از زندگانیش در دست نیست ، معاصر شیخ بهائی و
میرداماد بوده است ، مسافرتی به هند رفته از نظریات حکماء هند آگاه شده
است میرفندرسکی رسالهای درباره صناعات نوشته که بنام رساله صناعیه
معروف است و رسالهای در ( حرکت ) بر طبق مسلک مشائین نوشته [٣] و
در ١٠٥٠ در سن هشتاد سالگی در گذشته است .
[١] بنابر یادداشتی که آقای عبدالله نورانی از فضلاء معاصر فرستاده و از " فردوس شوشتر " ص ٦١ نقل کردهاند . علیهذا میرداماد با دو واسطه شاگرد صدرالدین دشتکی است . [٢] دکتر محسن جهانگیری نشریه فلسفه دانشکده ادبیات شماره ١ ص ٧٢. [٣] منتخباتی از این دو رساله اخیرا به همت آقای سید جلال آشتیانی در مجموعه ( منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران ) چاپ شده است .