خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٨

نقوش برجسته‌ای به سبک آمیخته یونانی و هندی یافته‌اند . . . در بامیان‌ مغرب کابل ، مجسمه‌های عظیمی از بودا هست که در کوه کنده‌اند . . .
از سفرنامه هیون تسانگ معلوم می‌شود که تا قرن هفتم میلادی صومعه های‌ بودایی در ایران وجود داشته است و نیز بنا به روایت او از اتباع سایر دیانات هندی هم جماعاتی مقیم ایالات شرقی ایران بوده‌اند [١] .
و هم او گوید : در اواخر قرن دوم و اوایل قرن اول میلادی " مناندر " پادشاه دره کابل‌ و هندوستان که در هندوستان به تسخیر ممالکی موفق شد ، دین بودا گرفت و در میان پیروان آن آیین شهرتی عظیم یافت [٢] .
نیز می‌گوید : در سال ١٢٥ میلادی کشور قندهار و پنجاب به پادشاهی تعلق گرفت " کانیسکا " نام که در ادبیات بودایی شهرتی به کمال دارد و از مبلغین‌ بزرگ و معتقدین به دیانت بودا بشمار است [٣] .
مذهب بودا تدریجا از این منطقه رخت بربسته است قبلا نقل کردیم که‌ بوداییان و مانویان که جزء اقلیتهای مذهبی ایران بودند ، بر خلاف اکثریت‌ زردشتی ، فعالانه در مقابل مسلمین مقاومت کردند . و هم نقل کردیم که‌ خاندان برمکی . قبل از مسلمانی ، خدمتکار معبد بودائی در بلخ بوده‌اند .
دین بودا پس از اسلام نتوانست در ایران تاب بیاورد ، تدریجا از این‌ منطقه رخت بربست همچنانکه از مهد تولد خویش هندوستان نیز عقب نشینی‌