خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥٨
است بسیار بزرگ و در حقیقت یک دائره المعارف عرفانی است . دیگر کتاب فصوص الحکم است که گرچه کوچک است ، ولی دقیقترین و عمیقترین متن عرفانی است ، شروح زیاد بر آن نوشته شده است . در هر عصری شاید دو سه نفر بیشتر پیدا نشده باشد که قادر به فهم این متن عمیق باشد . محیالدین در سال ٦٣٨ در دمشق درگذشت و همانجا دفن شد ، قبرش در شام هم اکنون معروف است . و - صدرالدین محمد قونوی ، اهل قونیه ( ترکیه ) و شاگرد و مرید و پسر زن محیالد ین عربی . با خواجه نصیرالدین طوسی و مولوی رومی معاصر است . بین او و خواجه نصیر مکاتبات ردو بدل شده و مورد احترام خواجه بوده است ، میان او و مولوی در قونیه کمال صفا و صمیمیت وجود داشته است ، قونوی امامت جماعت میکرده و مولوی به نماز او حاضر میشده است و ظاهرا همچنانکه نقل شده مولوی شاگرد او بوده و عرفان محییالدینی را که در گفتههای مولوی منعکس است از او آموخته است . گویند روزی وارد محفل قونوی شد ، قونوی از مسند حرکت کرد و آنرا به مولوی داد که بر آن بنشیند ، مولوی ننشست و گفت جواب خدا را چه بدهم که بر جای تو تکیه زنم . قونوی مسند را به دور انداخت و گفت : مسندی که تو را نشاید ما را نیز نشاید . قونوی بهترین شارح افکار و اندیشههای محییالدین است ، شاید اگر او نبود محیالد ین قابل درک نبود ، کتابهای قونوی از کتب درسی حوزههای فلسفه و عرفان اسلامی در شش قرن اخیر است کتابهای معروف قونوی عبارت است از : مفتاح الغیب ، نصوص ، فکوک . قونوی در سال ٦٧٢ ( سال فوت مولوی و خواجه نصیرالدین طوسی ) و یا سال ٦٧٣ درگذشته است . ز - مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی معروف به مولوی ، صاحب کتاب جهانی مثنوی . از بزرگترین عرفای اسلام و از نوابغ جهان است . نسبش به ابوبکر میرسد . مثنوی او دریائی است از حکمت و معرفت و نکات دقیق معرفةالروحی و اجتماعی