زبان عبری یا سریانی یا هر دو زبان را فرا گرفت و این تشویق و ترغیب‌ سبب می‌شد که صحابه به جستجوی علم رو آورند ، چنانکه عبدالله بن عباس‌ بنابر مشهور به کتب تورات و انجیل آشنایی پیدا کرد و عبدالله بن عمرو بن عاص نیز به تورات و به قولی نیز به زبان سریانی و قوت پیدا کرده‌ بود . این تاکید و تشویق پیغمبر هم علاقه مسلمین را به علم افزود و هم‌ علما و اهل علم را در نظر آنان بزرگ کرد [١] .
اکنون وارد بحث در نقش مهم و مؤثر ایرانیان در علوم و فرهنگ اسلامی‌ بشویم .
هدف ما در این کتاب توضیح نقش مؤثر ایرانیان در تدوین و تکوین علوم‌ و فرهنگ اسلامی است آنچه گفتیم از باب مقدمه بود و ذکر آن را ضروری‌ می‌دانستیم .
تکرار کرده و بار دیگر تأکید می‌کنیم که : تمدن اسلامی از هیچ قوم به‌ خصوص نیست ، بلکه از آن اسلام و مسلمانان است هیچ ملتی حق ندارد آن را به نام خود قلمداد کند ، چه عرب و چه ایرانی و چه غیر اینها . هر ملتی‌ حق دارد سهم خود را مشخص کند .

قرائت و تفسیر

در میان علوم اسلامی ، اولین علمی که تکون یافت . علم قرائت و پس از آن علم تفسیر بود . علم قرائت مربوط به لفظ قرآن است که چگونه خوانده‌ شود ، و علم تفسیر مربوط به مفاهیم و معانی کلام‌الله مجید است .
در علم قرائت ، اصول و قواعد وقف و وصل و مد و تشدید و ادغام و غیره‌ بیان می‌شود ، بعلاوه بعضی از کلمات قرآن کریم که به شکلهای مختلف قرائت‌ شده است ،

[١] کارنامه اسلام ، صفحات ١٧ - . ١٨