در کار نبود . بنابر بعضی بیانات از قسمت جنوبی فضا نیز یک ثلث متعلق‌ به نور بوده و لذا وسعت قلمرو نور پنج برابر قلمرو ظلمت بود هر یک از این دو اصل در قلمرو خود ساکن و آرام قرار داشتند . عالم نور دارای تمام‌ صفات خوب بود و نظم و صلح و فهم و سعادت و سازش در آنجا حاکم بود ، ولی در عالم ظلمت اغتشاش و بی نظمی و کثافت مستولی بود . گاهی این دو اصل را به عنوان دو درخت نامیده‌اند : یکی را درخت حیات و دیگری را درخت مرگ در قلمرو نور پدر عظمت حکمران است و در قلمرو ظلمت پادشاه‌ تاریکی . قلمرو نور از پنج ناحیه و مسکن به وجود آمده که پنج عضو خدا یعنی هوش و فکر و تامل و اراده وائون های بی شمار ( موجودات جاوید و مظاهر خدا ) در آن ساکن هستند . قلمرو ظلمت هم از پنج طبقه روی همدیگر به وجود آمده که از بالا به پایین عبارت است از دود پایه و آتش بلعنده‌ و باد مخرب و آب لجنی و ظلمات [١] .
تا همین جا برای مدعای ما کافی است ، طالبین بیشتر می‌توانند به خود کتاب " مانی و دین او " مراجعه نمایند .

ثنویت مزدکی

دین مزدکی انشقاق و انشعابی از دین مانوی شمرده شده است ، همه خرافات‌ مانوی در شریعت مزدکی با اندک تفاوت موجود است . کریستن سن می‌گوید : . . . درست دین که شریعت بوندس زردشت ( فسائی ) و مزدک باشد در واقع اصلاحی در کیش مانی محسوب می‌شده است و مثل کیش مانی این آیین هم‌ آغاز کلام را بحث در روابط اصلین قدیمین ، یعنی نور و ظلمت ، قرار می‌داد . تفاوت آن با عقائد مانی در این بود

[١] مانی و دین او ، صفحه ٣٩ - . ٤٠