وسیله خلیفه دوم اعلام شد و تا صد سال ادامه یافت . این داستان نیز شنیدنی است . هر چند ما در بخش سوم این کتاب که به بیان خدمات‌ ایرانیان به اسلام میپردازیم در بخش خدمات فرهنگی تحت عنوان " تدوین و تالیف از کی شروع شد ؟ " درباره این مطلب توضیح خواهیم داد . ولی ناچاریم در اینجا اشاره کنیم که آنچه به خلیفه دوم منسوب است ، مربوط است به کتابت احادیث نبوی . از صدر اسلام میان عمر و بعضی صحابه دیگر از یک طرف ، و علی علیه‌ السلام و بعضی صحابه دیگر از طرف دیگر در تدوین و کتابت احادیث نبوی‌ اختلاف نظر وجود داشت . گروه اول که عمر در راس آنها بود استماع و ضبط و نقل احادیث را بلا مانع میدانستند ، اما کتابت و تدوین آنها را مکروه می‌شمردند به عذر اینکه با قرآن مشتبه نشود و یا اهتمام به حدیث جای اهتمام به قرآن را نگیرد ولی گروه دوم که علی علیه السلام در راس آنها بود از آغاز به‌ کتابت و تدوین احادیث نبوی تشویق و ترغیب کردند . عامه به پیروی از خلیفه دوم تا یک قرن به تدوین حدیث نپرداخت ، اما پس از یک قرن ، عامه نیز از نظر علی علیه السلام پیروی کرد و نظر عمر منسوخ گشت . و به همین جهت شیعه یک قرن پیش از عامه موفق به جمع و تدوین حدیث شد . پس مطلب این نیست که تصنیف و تالیف در میان عرب مطلقا و درباره‌ هر موضوع ممنوع بوده است ، و مردمی که به خودشان اجازه تالیف و تصنیف‌ نمی‌دادند به طریق اولی تالیفات و تصنیفات دیگران را معدوم میکرده‌اند . این ممنوعیت یا مکروهیت اولا مربوط به احادیث نبوی بوده نه چیز دیگر ثانیا در میان عامه بوده و شیعه هرگز چنین روشی درباره حدیث نداشته است‌ . و به