خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٩
رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم آنان را به تحصیل علم و به خصوص
فلسفه تشویق مینمود که از آن جمله فرموده است : " علم بیاموزید اگر چه
در چین باشد " . " حکمت گمشده مؤمن است از هر که بشنود فرا میگیرد و
اهمیت نمیدهد که کی آن را گفته است " . " آموختن علم بر هر زن و مرد
مسلمان واجب است " .
" از گهواره تا گور دانش بیاموزید ( ١ " .
آقای دکتر زرین کوب مینویسد :
توصیه و تشویق مؤکدی که اسلام در توجه به علم و علما میکرد از اسباب
عمده بود در آشنایی مسلمین با فرهنگ و دانش انسانی ، قرآن مکرر مردم را
به تفکر و تدبر در احوال کائنات و به تامل در اسرار آیات دعوت کرده
بود ، مکرر به برتری اهل علم و درجات آنها اشاره نموده بود ، و یکجا
شهادت " صاحبان علم " را تالی شهادت خدا و ملائکه خوانده بود که این
خود به قول امام غزالی در فضیلت و نبالت علم کفایت داشت . بعلاوه بعضی
احادیث رسول که به اسناد مختلف نقل میشد ، حاکی از بزرگداشت علم و
علماء بود . و این همه با وجود بحث و اختلافی که درباب اصل احادیث و
ماهیت علم مورد توصیه در میان میآمد ، از اموری بود که موجب مزید رغبت
مسلمین به علم و فرهنگ میشد و آنها را به تأمل و تدبر در احوال و تفحص
و تفکر در اسرار کائنات برمیانگیخت . از اینها گذشته پیغمبر خود نیز در
عمل ، مسلمین را به آموختن تشویق بسیار میکرد . چنانکه بعد از جنگ بدر
هر کس از اسیران که فدیه نمیتوانست بپردازد ، در صورتی که به ده تن از
اطفال مدینه خط و سواد میآموخت آزادی مییافت . همچنین به تشویق وی بود
که زیدبن ثابت
[١] ترجمه تاریخ تمدن ، صفحه . ٢٠٧