خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦٥

از آنها مبرز بوده‌اند از قبیل شمس‌الدین خسرو شاهی ، قطب‌الدین مصری ، زین‌الدین کشی ، شمس‌الدین خوئی ، شهاب‌الدین نیشابوری .
فخررازی در سال ٥٣٤ متولد شده و در سال ٦٠٦ درگذشته است [١] .
٢ - شیخ شهاب الدین ، یحیی بن حبش بن میرک سهروردی زنجانی ، معروف‌ به شیخ اشراق . بدون شک از اعجوبه‌های روزگار است . ذهنی فوق‌العاده وقاد و جوال و نوجو و مبتکر داشته است . تمایل اشراقی در فلسفه ، پیش از او ، حتی در فارابی و بوعلی وجود داشته است . اما کسی که مکتبی بنام مکتب‌ اشراق تأسیس کرد و در بسیاری از مسائل راه آن مکتب را از راه مکتب‌ مشاء جدا کرد این مرد بزرگ بود . تقریبا همه مسائلی که اکنون به عنوان‌ نظریات اشراقیون در مقابل مشائین شناخته میشود ، و برخی می‌پندارند آنها مسائل ما به الاختلاف افلاطون و ارسطو است ، نتیجه فکر شخص سهروردی است‌ که در مقابل افکار مشائین و بالخصوص مشائیان اسلامی آورده است . وی نزد مجدالدین جیلی ( در مراغه ) و ظهیرالدین قاری ( ظاهرا در اصفهان ) و فخرالدین ماردینی ( در عراق ) تحصیل کرده و مدتی ملازم ماردینی بوده است.
ماردینی می‌گفته در هوش و ذکاء وحدت ذهن مانندش را ندیده‌ام و از این رو برجانش می‌ترسم [٢] گویند البصائر النصیریه ابن سهلان را نزد ظهیر الدین‌ قاری خوانده است .
سهروردی در سایر علوم و از آن جمله فقه نیز سرآمد بوده است . به شام و حلب رفت و در جلسه درس فقه استاد مدرسه حلاویه حلب بنام شیخ افتخارالدین شرکت کرد ، برتریش روشن گشت و مقرب استاد شد ، صیت‌ شهرتش او را مورد علاقه الملک الظاهر پسر صلاح الدین ایوبی کرد و در حضور او بی‌محابا با فقها