خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥١
شکلهای مختلف قرائت آنها بیان میشود . صحابه قرآن را از پیغمبر اکرم میآموختند . رسول اکرم بعضی از صحابه را مستقیما تعلیم میدادند و آنان را که قرآن را آموخته بودند مأمور تعلیم برخی دیگر میکردند . تابعین که عصر رسول اکرم را درک نکرده بودند قرآن را از صحابه آموختند . در همین وقت بود که گروهی متخصص قرائت و تعلیم صحیح قرآن به وجود آمد و عامه مسلمانان که در این هنگام زیاد شده بودند و با حرص و ولع شدید به تعلم قرآن رو کرده بودند به این متخصصان رو میآوردند . این متخصصان کیفیت قرائت خود را از ائمه ، یا از صحابه روایت میکردند و هر کدام به نوبه خود شاگردان و متخصصانی تربیت میکردند که در کتب تواریخ و تراجم ضبط شده است . اینکه علت اختلاف قرائات چیست ؟ آیا در زمان رسول اکرم هم قرائات مختلف وجود داشته یا نه ؟ و به فرض اول آیا خود آن حضرت اجازه داده بودند که برخی کلمات به وجوه مختلف قرائت شود و به عبارت دیگر آیا از اول برخی کلمات قرآن با وجوه مختلف به آن حضرت وحی شده است و یا آنکه علت اختلاف قرائات همان چیزی است که در سایر کتابها به واسطه اختلاف نقل راویان پیدا میشود ؟ مطلبی است که در جای دیگر باید بحث شود . آنچه مسلم است این است که مسلمین نهایت کوشش را به کار میبردند تا قرآن کریم را آن چنان قرائت کنند که شخص رسول اکرم قرائت میکردهاند ، لهذا قرآن را نزد کسانی میآموختند که بلاواسطه یامعالواسط ه از رسول اکرم آموخته بودند . در ابتداء قاریان شفاها و سینه به سینه فن قرائت را از اساتید و معلمان خویش فرا میگرفتند و به شاگردان تعلیم میدادند ، سپس در این علم کتابهایی تالیف شد . بعضی مدعی شدند اول کسی که در علم قرائت کتاب تألیف کرد ابوعبید قاسم بن سلام ، متوفادر ٢٢٤ هجری بود . ولی این نظر مردود شناخته شده است .