خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢٦
اکنون درباره فلاسفه ایرانی اسلامی بحث کنیم . سهم ایرانیان در فلسفه اسلامی از هر رشته دیگر بیشتر است . در اینجا لازم میدانیم کاری را که تاکنون ندیدهایم کسی انجام داده باشد انجام دهیم و آن اینکه " طبقات فلاسفه اسلامی " را آغاز تاکنون مشخص سازیم ، یعنی همان کاری که تقریبا درباره فقهاء شیعه انجام دادیم . این کار هر چند کار آسانی نیست ، ولی این بنده نظر به علاقهای که به سیر فلسفه در اسلام دارد روی این موضوع کارهائی کرده است ، هر چند هنوز آنرا ناتمام میداند . تحقیق در سیر فلسفه در اسلام بدون شناخت طبقات فلاسفه از نظر زمانی مسیر نیست . ما در اینجا به طور مختصر این طبقات را که بر حسب استاد و شاگردی است ذکر میکنیم . یعنی آنانکه در یک طبقه قرار میگیرند ، یا واقعا از اساتید طبقه بعدی و شاگردان طبقه قبل هستند و یا همزمان آنها میباشند . مقصود ما در این طبقه بندی از فلاسفه اسلامی ، فلاسفه دوره اسلامی است که در جو اسلامی و محیط اسلامی فعالیت داشتهاند ، و البته افرادی مخصوصا در دورههای اولیه احیانا یافت میشوند که مسلمان نیستند ، یهودی و یا مسیحی میباشند و یا لااقل به عقیده بعضی ملحد میباشند . ما پس از ذکر همه طبقات از آغاز تا زمان خودمان به برخی نتیجهگیریها میپردازیم .
طبقه اول
فلسفه اسلامی با ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی معروف به " فیلسوف العرب " آغاز میشود . الکندی عرب خالص است ، معاصر است با مأمون و معتصم ، با حنین بن اسحاق و عبدالمسیح بن ناعمه حمصی مترجمان معروف معاصر است ، در مقدمه کتاب " اثولوجیا " مینویسد : " آنرا عبدالمسیح ترجمه کرد و ابویعقوب کندی تهذیب و اصلاح کرد " در اینکه آیا او خود مترجم هم بوده است تردید کردهاند ، ولی از ابومعشر بلخی شاگرد کندی نقل شده که کندی یکی از چهار مترجم