خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٩
فتوای یک فقیه مالکی مذهب و تأیید یک فقیه شافعی مذهب شهید شده است
. او شاگرد شاگردان علامه حلی و از آن جمله فخرالمحققین بوده است .
کتابهای معروف شهید اول در فقه عبارت است از اللمعه که در مدت کوتاهی
در همان زندانی که منجر به شهادتش شد تألیف کرده است [١] و عجیب
اینست که این کتاب شریف را در دو قرن بعد فقیهی بزرگ شرح کرد که او
سرنوشتی مانند مؤلف پیدا کرد ، یعنی شهید شد و شهید ثانی لقب گرفت ،
شرح لمعه تألیف شهید ثانی است که همواره از کتب درسی طلاب بوده و هست
. کتابهای دیگر شهید اول عبارت است از : دروس ، ذکری ، بیان ، الفیه ،
قواعد . همه کتب او از نفائس آثار فقهی است . کتب شهید اول نیز مانند
کتب محقق و علامه حلی در عصرهای بعد ، از طرف فقهاء شرحها و حاشیههای
زیاد خورده است .
در میان فقهاء شیعه ، کتابهای سه شخصیت فوقالذکر ، یعنی محقق حلی ،
علامه حلی ، شهید اول که در قرن هفتم و هشتم میزیستهاند ، به صورت متون
فقهی درآمده و دیگران بر آنها شرح و حاشیه نوشتهاند و کسی دیگر نمیبینیم
که چنین عنایتی به آثار او شده باشد . فقط در یک قرن گذشته دو کتاب از
کتابهای شیخ مرتضی انصاری که در حدود صدو سیزده سال از وفاتش میگذرد
چنین وضعی به خود گرفته است .
خاندان شهید اول خاندان علم و فضل و فقه بودهاند و نسلهای متوالی این
شرافت را برای خود نگهداری کردهاند . شهید سه پسر دارد که هر سه از علما
و فقها بودهاند همچنانکه همسرش امعلی و دخترش ام الحسن نیز فقیهه
بودهاند و شهید زنانرا در پارهای از مسائل فقهی به این دو بانوی فاضله
ارجاع میکرده است . در کتاب ریحانةالادب مینویسد : " بعضی از بزرگان
فاطمه دختر شهید را " شیخة " و " ست المشایخ " یعنی سیده المشایخ ،
لقب دادهاند .
[١] گویند برای امیرعلی بن مؤید ، امیر سربداریان خراسان .