اولیاء به تاریخ فرشته تألیف هندوشاه استرآبادی مراجعه شود " [١] .
در اینکه ایران اسلامی تاثیر عظیمی در مسلمان شدن قاره هند داشته است‌ جای سخن نیست . این جریان درست عکس جریانی است که قبل از اسلام‌ وجودداشت . در بخش دوم خواندیم که قبل از اسلام دین قاره هند یعنی‌ بودایی به طرف شرق در حال گسترش بود و قسمتی از ایران تحت تاثیر دین‌ هند قرار گرفت ، دین بودا از هند به ایران آمد و در قسمتی از ایران‌ پذیرش یافت و قطعا اگر اسلام ظهور نکرده بود پذیرش بیشتری می‌یافت .
اما پس از اسلام که خون تازه‌ای در رگهای حیات معنوی این مردم جریان‌ یافت کار برعکس شد ، ایران هند را تحت تأثیر دین خویش قرار داد و دین‌ بودایی را حتی از خود هند عقب راند .
زبان فارسی را اسلام به هند برد ، این زبان رواج خود را در هند مدیون‌ اسلام است ، در قسمتی از تاریخ هند این زبان زبان رسمی هند بوده است ، به موازات رواج و رسمیت اسلام در هند این زبان رسمیت داشته است .
در عصر اخیر شعرایی از قبیل علامه محمداقبال پاکستانی تحت تاثیر احساسات اسلامی ، زبان فارسی را در قاره هند تقویت کردند . در حال حاضر کسانی از ایرانیان که به راست یا دروغ مدعی وطن پرستی هستند خواهان یک‌ امر غیر ممکن شده‌اند و آن اینکه زبان فارسی را منهای اسلام در کشورهای‌ مجاور ایران اشاعه دهند و به همین دلیل موفق نشده‌اند و نخواهند شد .

نفوذ و توسعه اسلام در چین

آمارها نشان می‌دهد که در حال حاضر در حدود پنجاه میلیون مسلمان در چین‌ وجود دارد نفوذ اسلام در چین از راه دعوت و تبلیغ به وسیله مسلمانانی که‌ به چین رفته و احیانا سکونت گزیده‌اند صورت گرفته است . سهم ایرانیان‌ در نفوذ اسلام در چین نیز سهم عظیمی بوده است .

[١] پایان نوشته آقای عطاردی .