خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧٣
مانند ادبیات . کلام ، تفسیر ، فقه ، حدیث ، رجال ، متبحر و در درجه اول بوده است . اول کسی است که فقه را با تألیف کتاب مبسوط وارد مرحله جدیدی کرد . شیخ طوسی تعداد سیزده هزار و پانصد و نود حدیث در کتاب تهذیب الاحکام که همه در فروع است گرد آورده است . ٤ - استبصار . این کتاب نیز تألیف شیخالطائفه ابوجعفر طوسی است . این کتاب مشتمل بر پنجهزار و پانصد و یازده حدیث است . شیخ طوسی در سال ٤٦٠ درگذشته است . چهار کتاب نامبرده در شیعه به نام " کتب اربعه " معروف است و معتبرترین کتب حدیث شیعه به شمار میرود مولفین این کتب که هر سه نام محمد دارند و کنیه هرسه شان ابوجعفر است به محمدین ثلثه متقدم معروفند . پس از این چهار کتاب سه جامع حدیثی دیگر در شیعه هست که معروفترین جوامع است : ١ - بحارالانوار تالیف شیخالاسلام ، علامة المحدثین محمدباقربن محمدتقی مجلسی . این کتاب جامعترین کتب حدیث است ، آنچه در سایر کتب حدیث به طور متفرق موجود بوده در این کتاب یکجا جمع آمده است . هدف مؤلف بیشتر جلوگیری از تلف شدن کتب حدیث بوده است . لهذا صحیح و سقیم یکجا ذکر شده است . مجلسی در سال ١١١١ درگذشته است . ٢ - وافی ، تألیف حکیم و عارف و محدث مشهور محمدبن المرتضی معروف به ملامحسن فیض کاشانی . این کتاب جامع کتب اربعه با حذف مکررات است مرحوم فیض در حدود دویست تالیف در رشتههای مختلف دارد ، وفات وی همچنانکه قبلا گفته شد در سال ١١٩١ واقع شده است . ٣ - وسائل الشیعه . تألیف محدث متبحر محمدبن الحسن الشامی معروف به