خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٦
یک طبیعت است . گیورگیس پرسید آیا هر چه در اوهرمزد هست در آتش هم
هست ؟ مغ جواب داد : بلی گیورگیس گفت : آتش نجاسات ومدفوع اسب و
هر چه را بیابد میسوزاند ، پس اوهرمزد هم که از همان طبیعت است این
چیزها را میسوزاند ؟ ! . چون سخن بدینجا رسید مغ بیچاره از جواب عاجز
ماند [١] .
مغان زردشتی در دوره اسلامی هنگامی که با علمای اسلامی مواجه شدند در صدد
دفاع از خود بر آمدند ، ولی اینبار نگفتند که ما آتش را از آن جهت
میپرستیم که با اهورامزدا از یک جنس و یک طبیعت است ، بلکه اساسا
پرستش آتش را انکار کردند و مدعی شدند که ما اهورا مزدا را که خدای
متعال است میپرستیم و آتش را محراب و یا قبله خود قرار میدهیم ،
همچنانکه مسلمین هنگامی که خدای متعال را پرستش میکنند و نماز میخوانند
به سوی کعبه میایستند بدون آنکه کعبه را پرستش کنند .
زردشتیان از یک طرف به پیروی از سنت قدیمی معمولا هر جا سخن از
تقدیس و تعظیم آتش به میان آمد کلمه " پرستش " و " عبادت " را
بکار میبردند و از طرف دیگر برای اینکه خود را از حملات مسلمین نجات
دهند بجای کلمه " پرستش " و " عبادت " از قبله قرار دادن آتش سخن
به میان آوردند . دقیقی شاعر زردشتی معروف که مقتدای فردوسی در سرودن
شاهنامه است یعنی اول او به سرودن شاهنامه پرداخت و فردوسی راه او را
تعقیب و تکمیل کرد رسما طبق سنت معمول زردشتیان کلمه پرستش را به کار
میبرد . آنجا که پیام فرشته را به زردشت درباره آتش نقل میکند چنین
میگوید :
| پیامی بر از من گشتاسب شاه |
| بگو کای خداوند دیهیم و گاه |
| سپردم به تو کار هر " آذری " |
| کجا زان ببینی به هر کشوری |
[١] ایران در زمان ساسانیان ، صفحه ٤٥٦ - . ٤٥٧