آنروز نیز چندان وارد نبودند ، شکست خوردند ، پس قطعا این شکست را طبق‌ اظهارات این نویسنده باید به حساب پفیوزی ملت ایران گذاشت نه به‌ حساب نارضایی آنها از حکومت و آیین و نظامات داخلی خود و نه به حساب‌ جاذبه آیین و ایدئولوژی جدید به نام اسلام . ثانیا شهرهای ایران به وسیله اعراب مسلمان با خاک یکسان شده است . این شهرها در کجا بوده و چه نامی داشته است و در کدام کتاب تاریخ نام‌ آنها برده شده است ؟ جوابش را خود سرجان ملکم باید بدهد . ثالثا موبدان و مباشران معبدها از دم تیغ گذرانده شده‌اند و آتشکده‌ها با آتش سوخته شده است ، اما اینکه مورخینی مانند مسعودی و مقدسی و غیر آنان نوشته اند که تا زمان آنها ( در حدود قرن چهارم ) هنوز آتشکده‌ها باقی و پا بر جا بوده است و حتی امرای مسلمان ضمن پیمان عهد متعهد می‌شدند که معابد اهل کتاب و از آن جمله مجوس را حفظ کنند ، مطلبی است‌ که آقای سرجان ملکم نمی‌خواهد بحثی در آن باره بکند . رابعا کتابهای علمی و مذهبی ایران و کسانی که این کتابها در تصرفشان‌ بوده است یکجا در معرض تلف واقع شده‌اند . ما بعدا تحت عنوان کتابسوزی در این باره مفصلا بحث خواهیم کرد . خامسا اعراب مسلمان موبدان را ساحر و کتب مجوس را کتاب سحر می‌نامیدند این نیز مطلبی است که برای اولین بار از زبان این مورخ بی‌ غرض باید شنیده شود . این بود دو نظر متضادی که درباره اسلام و ایران اظهار می‌شود اکنون ما کدام نظر را بپذیریم ؟ آیا آن نظر را بپذیریم که مدعی است ایران و غیر ایران در جاهلیت عمیقی فرو رفته بود ، افکار و عقاید به پستی گراییده‌ بود ، حکومتها