خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٠٢
شاگردان پرداخت تا عمرش به پایان رسید .
از نظر تشکیل حوزه گرم فلسفی ، و جذب شاگرد از اطراف و اکناف ، و
تربیت آنها ، و پراکندن آنها در بلاد مختلف بعد از حکیم نوری کسی به
پایه حکیم سبزواری نمیرسد . صیت شهرتش در همه ایران و قسمتهایی خارج
ایران پیچید . طالبان حکمت از هر سو به محضرش میشتافتند ، شهر متروک
سبزوار از پرتو وجود این حکیم عالیقدر قبله جویندگان حکمت الهی گشت و
مرکز یک حوزه علمی شد .
کنت گوبینو فیلسوف معروف فرانسوی ، که نظر خاصش در فلسفه تاریخ
معروف است ، مقارن اوج شهرت حکیم سبزواری سه سال وزیر مختار فرانسه در
ایران بوده است و کتابی هم به نام ( سه سال در ایران ) منتشر کرده است
، او مینویسد ( شهرت وصیت او به قدری عالمگیر شده که طلاب زیادی از
ممالک هندوستان ، ترکیه ، و عربستان برای استفاده از محضر او به سبزوار
رو آورده و در مدرسه او مشغول تحصیل هستند ) [١] .
حکیم سبزواری فوقالعاده خوش بیان و خوش تقریر بود ، باشور و جذبه
تدریس میکرد ، او گذشته از مقامات علمی و حکمی ، از ذوق عرفانی سرشاری
برخوردار بود ، به علاوه مردی با انضباط ، اهل مراقبه ، متعبد ، متشرع و
بالاخره سالک الی الله بود . مجموع اینها سبب شده بود که شاگردان او به
او تا سر حد عشق ارادت بورزند . از نظر جاذبه استاد و شاگردی ، حکیم
سبزواری بیمانند است . بعضی از شاگردان او بعد از او با اینکه چهل سال
از او فاصله گرفته بودند باز هم هنگام یادآوری او به هیجان میآمدند و
اشک میریختند .
حکیم سبزواری به فارسی و به عربی شعر میسروده و در اشعارش به " اسرار
"
[١] مقدمه " مؤسسه مطالعات اسلامی مک گیل " بر شرح منظومه سبزواری چاپ آن مؤسسه نقل از کتاب " مذاهب و فلسفه در قرون وسطی " تالیف کنت گوبینو .