خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٣
آثار علمی و ادبی از بین رفته است ولی نه بعلت کتابسوزی یا حادثهای از این قبیل بلکه به این علت طبیعی و عادی که هرگاه تحولی در فکر و اندیشه مردم پدید آید و فرهنگی به فرهنگ دیگر هجوم آورد و افکار و اذهان را متوجه خود سازد ، به نحو افراط و زیانبار فرهنگ کهن مورد بی مهری و بی توجهی واقع میگردد و آثار علمی و ادبی متعلق به آن فرهنگ در اثر بی توجهی و بی علاقگی مردم تدریجا از بین میرود . نمونه این را امروز در هجوم فرهنگ غربی به فرهنگ اسلامی میبینیم . فرهنگ غربی در میان مردم ایران " مد " شده و فرهنگ اسلامی از " مد " افتاده است ، و به همین دلیل در حفظ و نگهداری آنها اهتمام نمیشود نسخههای با ارزشی در علوم طبیعی ، ریاضی ، ادبی ، فلسفی ، دینی در کتابخانههای خصوصی تا چند سال پیش موجود بوده و اکنون معلوم نیست چه شده و کجا است ؟ قاعدتا در دکان بقالی مورد استفاده قرار گرفته و یا به تاراج باد سپرده شده است . مطابق نقل استاد جلال الدین همائی نسخههای نفیسی از کتب خطی که مرحوم مجلسی به حکم امکاناتی که در زمان خود داشت از اطراف و اکناف جهان اسلامی در کتابخانه شخصی خود گرد آورده بود در چند سال پیش با ترازو و کش و من به مردم فروخته شد . علی القاعده هنگام فتح ایران کتابهائی که بعضی از آنها نفیس بوده در کتابخانههای خصوصی افراد وجود داشته است و شاید تا دو سه قرن بعد از فتح ایران هم نگهداری میشده است ، ولی بعد از فتح ایران و اسلام ایرانیان و رواج خط عربی و فراموش شدن خط پهلوی که آن کتابها به آن خط بوده است ، آن کتابها برای اکثریت قریب به اتفاق مردم بلااستفاده بوده و تدریجا از بین رفته است . اما اینکه کتابخانه یا کتابخانههائی بوده و تاسیسات علمی وجود داشته است و اعراب فاتح هنگام فتح ایران آنها را به عمد از بین برده باشند افسانهای بیش نیست . ابراهیم پور داود ، که درجه حسن نیتش روشن است و به قول مرحوم قزوینی