خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٤
از تشریفات و آداب عبادات و اعمال مذهبی از مذهب اصلی زردشت چیز
مهمی باقی نمانده . همین قدر معلوم است که زردشت رسوم و مناسک
آریانهای قدیم را که مبتنی بر اعتقاد به سحر و جادو و بت پرستی بوده و
ورد به زوال میرفته بکلی منسوخ فرموده است . تنها یک رسم و یک عبادت
از زمان زردشت باقی مانده است . و آن ، چنانکه گفتهاند وی در هنگام
انجام مراسم پرستش در محراب آتش مقدس به قتل رسید و در هنگام عبادت
جان سپرد . در یکی از سرودهای گاتاها آمده است که زردشت میگوید : "
هنگامی که بر آذر مقدس نیازی تقدیم میکنم خود را راست کردار و نیکوکار
میدانم " و در جای دیگر آتش مقدس را عطیه یزدان میشمارد که اهورا مزدا
آن را به آدمیان کرامت فرموده . ولی باید دانست که زردشت خود آتش را
نمیپرستیده و آن عقیده که پیشینیان و نیاکان او در باره این عنصر مقدس
داشته اند وی نداشته است و معتقدات او با آنچه بعدها آتش پرستان اخیر
عنوان کردهاند اختلاف دارد ، بلکه او آتش را فقط یک رمز قدوسی و نشانی
گرانبها از اهورامزدا میدانسته است که به وسیله او به ماهیت و عصاره
حقیقت علوی خداوند دانا پی میتوان برد [١] .
آنچه مسلم است این است که خواه آتش را تقدیس میکرده و یا نمیکرده
است و بر فرض تقدیس به هر شکل و هر صورت بوده است ، تعظیم و تقدیس
و تکریم و پرستش آتش بعد از زردشت سخت بالا گرفت و بزرگترین شعار
زردشتیگری شناخته شد که هنوز هم ادامه دارد همان طور که در میان مسلمین ،
مساجد و در میان مسیحیان ، کلیسا ساخته میشود ، در میان زردشتیان آتشکده
ها ساخته شد .
در دوره ساسانی زردشتیان به نام " آتش پرستان " شناخته میشدند .
مسیحیان ایران که در اواخر ، آزادی و قدرت قابل توجهی کسب کرده و در
دربار ساسانی
[١] تاریخ جامع ادیان ، صفحه ٣٠٩ - . ٣١٠