خدمات متقابل اسلام و ایران - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٧
انسانها را به حسب اصل آفرینش متفاوت فرض کرده نیز مورد انکار و انتقاد قرار داد . آئین و مسلک بودا بیش از آنکه به یک دین شباهت داشته باشد به یک فلسفه شبیه است ، ولی پیروان او تدریجا آیین او را به صورت یک آیین مذهبی در آوردند و خود او را که منکر عبادت و پرستش خدایان بود تا حد یک معبود بالا بردند ، معابد ساختند و مجسمه بودا را در معابد بر پا کردند و گفتههای او را پس از خودش گرد آورده نام " سه سبد دانش " به آن دادند . بودا در زمان خودش پیروان زیاد پیدا کرد ، دو ایالت از ایالات هند که یکی از آنها مقر پادشاهی پدر وی بود به او گرویدند و تدریجا توسعه یافت . در دورانهای بعد یکی از سلاطین معروف و مقتدر هند به نام " آشوکا " در قرن چهارم قبل از میلاد به دین بودا گروید و تعالیم او را احیا کرد و صومعههای بسیار به امر او بنا کردند . دین بودا در سراسر هند شهرت و عظمت و پیروان فراوان پیدا کرد ، ولی تدریجا بخصوص پس از نفوذ اسلام در هند این دین از مولد و وطن خود رخت بربست ، و در عوض در کشورهای مجاور نفوذ یافت . در حال حاضر دین بودائی یکی از ادیان بزرگ عالم است و پیروان بودا را اکنون مردم سیلان و برمه و سیام و ویتنام و جزائر فرمز و ژاپن و کره و چین و تبت و مغولستان تشکیل میدهند . دین بودا از هند به ایران نفوذ کرد . کریستن سن میگوید : در دوره تسلط یونانیان ( پس از حمله اسکندر ) دیانت بودایی در ولایات شرق ایران نفوذ یافت و پادشاه هند موسوم به آسوکا که در حدود ٢٦٠ سال قبل از میلاد دین بودایی گرفته بود ، دعاتی به ایالت گنداره ( دره کابل ) و باختر گسیل داشت . . . . بودائیان در قرون نخستین میلادی در ولایت گنداره ، و یهارها یعنی صومعههای بسیار ساختند و امروز در ویرانههای آن معابد