توجهی به چشم نمی‌خورد ، البته در هرات و سمرقند و جاهای دیگر احیانا افرادی بوده‌اند ولی حوزه گرم ظاهرا منحصر به شیراز بوده است . متأسفانه حوزه شیراز فوق‌العاده خصلت جدلی دارد ، در طول تقریبا دو قرن‌ و نیم بیشتر کوششها صرف مجادلات می‌شده است ، بر گفته‌های یکدیگر شرح و حاشیه می‌نوشته‌اند و بر آن حاشیه‌ها نیز حواشی دیگر و همچنین حاشیه بر حاشیه . . . در عین حال دوره شیراز دوره آمادگی بوده است . در زمان شاه عباس کبیر با طلوع افرادی مانند میرداماد و شیخ بهائی و میر فند رسکی ، اصفهان مرکز علوم عقلی اسلامی گشت به طوری که شخصی مانند صدرالمتألهین از وطنش شیراز مهاجرت می‌کند و برای کسب فیض به اصفهان‌ می‌آید . همچنانکه با مهاجرت علمای جبل عامل از قبیل محقق کرکی به ایران حوزه‌ای‌ بسیار عالی فقهی در اصفهان تشکیل شد . از مشخصات حوزه فلسفی اصفهان‌ اینست که دیگر از آن بحث و جدلها که غالبا کم فایده بود خبری نیست ، فلسفه به وسیله میرداماد رنگ و بوی دیگری می‌گیرد که اکنون جای بحث آن‌ نیست . میرداماد اگر از حکمای طراز اول اسلامی به شمار نرود لااقل در طراز دوم‌ هست . وی علاوه بر اینکه فیلسوف بود ، فقیه و ریاضیدان و ادیب و رجالی‌ هم بود . رویهمرفته مردی جامع بود ، و خود را ( معلم ثالث ) می‌خواند . وی حوزه درس باشکوه و گرم و پر برکتی تشکیل داد ، ما در طبقه بیست و دوم بعضی از شاگردان او را معرفی خواهیم کرد . درست معلوم نیست که‌ میرداماد تحصیلات فلسفی خویش را چگونه و نزد چه کسانی انجام داده است ، اساتید او را که شمرده‌اند عبارتند از شیخ عبدالعالی کرکی ، سید نورالدین‌ عاملی ، تاج‌الدین حسین صاعد طوسی ، فخرالدین استرآبادی سماکی سه نفر اول‌ اهل معقول نبوده ، استاد منقول میر بوده‌اند ، تنها شخص اخیر است که اهل‌ معقول