هر کس دین اوست . مردانگی هر کس عبارت است از خلق و خوی و شخصیت و کاراکتر او ، اصل و ریشه هر کس عبارت است از عقل و فهم و ادراک او چه‌ ریشه و اصل نژادی بالاتر از عقل ! ؟ . یعنی به جای افتخار به استخوانهای پوسیده گندیده : به دین و اخلاق و عقل‌ و فهم و ادراک خود افتخار کنید . راستی ، بیندیشید ، ببینید سخنی عالیتر و منطقی تر از این می‌توان ادا کرد ؟ ! تاکیدات رسول اکرم درباره بی اساس بودن تعصبات قومی و نژادی ، اثر عمیقی در قلوب مسلمانان بالاخص مسلمانان غیر عرب گذاشت . به همین دلیل‌ همیشه مسلمانان اعم از عرب و غیر عرب اسلام را از خود می‌دانستند نه‌ بیگانه و اجنبی ، و بهمین جهت مظالم و تعصبات نژادی و تبعیضات خلفای‌ اموی نتوانست مسلمانان غیر عرب را به اسلام بدبین کند ، همه می‌دانستند حساب اسلام از کارهای خلفا جداست و اعتراض آنها بر دستگاه خلافت همیشه‌ بر این اساس بود که چرا به قوانین اسلامی عمل نمی شود ؟

اسلام ایرانیان

از مجموع آنچه در مباحث گذشته بیان داشتیم مقیاس و میزان ملی بودن یا اجنبی بودن یک چیز برای یک ملت روشن شد . و هم روشن شد که اسلام شرط اول اجنبی نبودنرا ، یعنی بی رنگ بودن و عمومی و انسانی بودن و رنگ یک‌ ملت مخصوص نداشتن را ، دارا است . معلوم شد مقیاسهای اسلامی مقیاسهای کلی و عمومی و انسانی است نه قومی و نژادی و ملی . اسلام به هیچ وجه خود را در محدوده تعصبات ملی و قومی و نژادی محصور نکرده بلکه با آنها مبارزه کرده است . اکنون میخواهیم ببینیم آیا اسلام شرط دوم را دارا است یا نه ؟ یعنی آیا اسلام در ایران