آیا با وجود اینهمه منابع جای این هست که ما در جستجوی یک منبع خارجی‌ باشیم . نظیر این جریان را ما در موضوع حرکت اجتماعی منتقدانه و معترضانه‌ ابوذر غفاری نسبت به جباران زمان خودش می‌بینیم ، ابوذر نسبت به‌ تبعیضها و حیف و میلها و ظلم و جورها و بیدادگریهای زمان سخت معترض‌ بود تا آنجا که تبعیدها کشید و رنجهای جانکاه متحمل شد و آخر الامر در تبعیدگاه و در تنهائی و غربت از دنیا رفت . گروهی از مستشرقین این پرسش را طرح کرده‌اند که محرک ابوذر کی بوده‌ است ؟ این گروه در پی جستجوی عاملی از خارج دنیای اسلام برای تحریک‌ ابوذر هستند . جرج جورداق مسیحی در کتاب ( الامام علی صوت العدالة الانسانیة ) می‌گوید من تعجب می‌کنم از این اشخاص . درست مثل اینست که‌ شخصی را در کنار رودخانه یا لب دریا ببینیم و آنگاه بیندیشیم که این‌ شخص ظرف خویش را از کدام برکه پر کرده است ، در جستجوی برکه‌ای برای‌ توجیه ظرف آب او باشیم و رودخانه یا دریا را ندیده بگیریم . ابوذر جز اسلام از کدام منبع دیگری می‌توانسته است الهام بگیرد ، کدام منبع به قدر اسلام می‌تواند الهام‌بخش ابوذرها باشد . عین آن جریان را در موضوع عرفان می‌بینیم . مستشرقین در جستجوی منبعی‌ غیر از اسلام هستند که الهام بخش معنویتهای عرفانی باشد و این دریای عظیم‌ را نادیده می‌گیرند ، آیا می‌توانیم همه این منابع را اعم از قرآن و حدیث‌ و خطبه و احتجاج و دعا و سیره انکار کنیم برای آنکه فرضیه بعضی از مستشرقین و دنباله‌روهای شرقی آنها درست درآید ؟ ! خوشبختانه اخیرا افرادی مانند نیکولسون انگلیسی و ماسینیون فرانسوی که‌ مطالعات وسیعی در عرفان اسلامی دارند و مورد قبول همه هستند ، صریحا اعتراف