سازگارتر است .
از همه جالب‌تر اینکه در طول تاریخ تقریبا ١٢ قرنی فلسفه و پزشکی دوره‌ اسلامی ، نه به یک فیلسوف زردشتی بر می‌خوریم و نه به یک پزشک زردشتی ، ( و ظاهرا از این قبیل است جمع ریاضیدانان ) بدیهی است که همچنانکه‌ یهودیان و مسیحیان می‌توانسته‌اند در این نهضت علمی و فرهنگی و فلسفی‌ شرکت کنند و سهیم باشند زردشتیان هم می‌توانستند شرکت کنند ، ولی شرکت‌ نکرده‌اند . همچنانکه در دوران قبل از اسلام هم شرکتی در فرهنگ جهانی‌ نداشته‌اند . در دوران قبل از اسلام ایرانیانی که مشعلدار علم و فرهنگ‌ بوده‌اند ، مسیحی و یا یهودی و یا صابئی بوده‌اند و همانها هستند که دانشگاه جندیشاپور را اداره می‌کرده‌اند .
در دوره اسلامی در میان فلاسفه تنها بهمنیار بن مرزبان آذربایجانی است‌ که زردشتی بود ولی او هم بعد مسلمان شد ، و در میان پزشکان تنها علی بن‌ عباس اهوازی معروف به ابن المجوسی است که پزشک عالیقدری است ، ولی‌ او هم همچنانکه ادوارد براون در طب اسلامی و دیگران گفته‌اند ، و به علاوه‌ نامش گواهی می‌دهد نیاکانش زردشتی بوده‌اند نه خودش .
حقیقت اینست که روح زردشتی‌گری به صورتی بوده ( یاد آورده بودند ) که‌ به هیچوجه با علم و فلسفه سازگار نبوده و اگر احیانا افرادی زنجیر را پاره می‌کرده‌اند و به علوم می‌گراییده‌اند ، زردشتی‌گری را بدرود می‌گفته‌اند .
٥ - در میان فلاسفه مسلمان ، اکثریت با فلاسفه شیعه است ، فلاسفه غیر شیعی به استثنای فیلسوفان اندلس که از محیط و اندیشه تشیع دور بوده‌اند ، اکثریت قریب به اتفاق تمایل شیعی دارند . این نیز می‌تواند دلیل بر مطلبی باشد و آن اینکه عقل شیعی از اول عقل فلسفی بوده است . ما در کتاب سیری در نهج‌البلاغه درباره این مطلب بحث کرده‌ایم [١] بحث بیشتر ، فرصت بیشتری می‌خواهد .

[١] سیری در نهج‌البلاغه صفحات ٤٠ - . ٤٤